Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર
Pancreas ના આગળના ભાગના કેન્સરમાં કમળો થાય છે; body કે tail ના કેન્સરમાં એવી કોઈ ચેતવણી મળતી નથી. Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · ગોતા OPD, અમદાવાદ.
Pancreas ના body કે tail ના કેન્સરમાં operation એટલે distal pancreatectomy — અને એ જ specimen સાથે spleen પણ કાઢવામાં આવે છે, કારણ કે splenic artery અને vein ની આજુબાજુના lymph nodes એ વિસ્તારનો ભાગ છે જે operation માં સાફ કરવો જ પડે. Operation થઈ શકશે કે નહીં એ એક જ scan નક્કી કરે છે — pancreatic-protocol CT — અને ઘણા દર્દીઓમાં resection પહેલાં એક staging laparoscopy પણ, કારણ કે આ કેન્સર પેટના અસ્તર પર વહેલું ફેલાઈ જવાની આદત ધરાવે છે. નિર્ણય ગાંઠના માપ પરથી નહીં, pancreas પાછળની arteries સાથે એનો સંબંધ કેવો છે એના પરથી લેવાય છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Training surgical gastroenterology માં જ છે — એટલે pancreas, liver, હોજરી, અન્નનળી અને આંતરડું આ practice નો આખો વિષય છે. એક surgeon તરીકે કહું: આ રોગમાં સૌથી મોટી ભૂલ theatre માં થતી technical ભૂલ નથી. ભૂલ એ છે કે જેનો રોગ બીજે ફેલાઈ ગયો હોય એનું operation કરી નાખવું, અને જેની ગાંઠ scan માં દેખાય એટલી ખરાબ ન હોય એનું operation ટાળી દેવું.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Pancreas Cancer Surgeon · Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · ગોતા OPD, અમદાવાદ
Google rating: ગોતા clinic પર 216 reviews માંથી 4.89, અને Apollo, ભાટ પર 17 reviews માંથી 4.94.
દરેક pancreas કેન્સર plan આપ્યા પહેલાં tumour board માં ચર્ચાય છે, અને ગાંઠ કઢાય એવી છે કે નહીં એ એક જણના report પર નહીં, board ના નિર્ણય પર નક્કી થાય છે. જે surgeon radiologist સાથે બેસીને CT જુએ છે એ જ surgeon operation કરે છે.
Resection Dr Harsh Shah પોતે કરે છે — પહેલા કાપથી છેલ્લા ટાંકા સુધી — અને team દર વખતે એ જ હોય છે: એ જ consultant anaesthetist, એ જ assistant surgeon, એ જ theatre staff. Robotic operation હોય ત્યારે તે console પર હોય છે અને બીજા consultant surgeon દર્દી પાસે table પર ઊભા હોય છે. આ સવાલ કોઈને પણ આ જ શબ્દોમાં પૂછવો: કાપ કોણ મૂકશે, console પર કોણ બેસશે, અને જેણે consent લીધું એ પૂરા operation માં theatre માં હાજર રહેશે?
Consent વખતે જે risk નો આંકડો કહેવાય એ જે hospital માં operation થવાનું છે એનો પોતાનો હોવો જોઈએ, કોઈ પુસ્તકનો નહીં.
Pancreas ના આગળના ભાગનું કેન્સર bile duct દબાવે છે અને દર્દી પીળો પડે છે — એ કમળો વહેલી ચેતવણી છે અને એ જ માણસને hospital લાવે છે. Body કે tail નું કેન્સર કંઈ દબાવતું નથી. એ આપે છે પેટના ઉપરના ભાગમાં ધીમો દુખાવો જે પીઠ સુધી ખેંચાય અને આગળ ઝૂકતાં હળવો થાય, ભૂખ ઓછી થઈને વજન ઊતરવું, અથવા ઉંમર પછી પહેલી વાર દેખાતો diabetes એવા માણસમાં જેનું વજન પણ ઊતરતું હોય.
અહીં જ ખરી તકલીફ છે. આ લક્ષણોને મહિનાઓ સુધી gas, acidity કે કમરના દુખાવા ગણીને દવા ચાલતી રહે છે, અને એટલે આ કેન્સર મોડું પકડાય છે, વધારે કિસ્સામાં pancreas પાછળની arteries ને અડી ગયેલું હોય છે, અને વધારે કિસ્સામાં પેટના અસ્તર પર પહોંચી ગયેલું હોય છે. એક વાત આમાં ફાયદાની છે: અહીં tumour marker વધારે કામ લાગે છે. આગળના ભાગના કેન્સરમાં ઊંચો CA 19-9 કમળાને કારણે પણ હોઈ શકે, પણ અહીં bilirubin સામાન્ય હોય છે, એટલે marker જે કહે એ સાચું જ કહે છે. પગની નસમાં કારણ વગર જામતું લોહી, કે ફ્લશ ન થાય એવો ચીકણો સફેદ સંડાસ — આ બે વાત દર્દી જાતે કહેતા નથી, પૂછવી પડે છે.
Body કે tail નું pancreas કેન્સર કઢાય એવું છે કે નહીં એ નક્કી કરતો test છે pancreatic-protocol CT: પાતળી slices, અને એવો સમય સાચવીને લેવાયેલી કે પહેલાં arteries અને પછી veins — બંને contrast થી ભરેલી હોય ત્યારે તસવીર લેવાય. સામાન્ય પેટનું CT આ સવાલનો જવાબ આપતું નથી. દર્દી એવું CT લઈને આવે તો એની ચર્ચા કરવાને બદલે scan ફરી કરાય છે — એ radiologist વિશે બીજો opinion નથી, એ સાવ જુદો test છે.
Report માં શબ્દોમાં લખાયેલું હોવું જોઈએ કે ગાંઠ ત્રણ arteries — coeliac axis, superior mesenteric અને common hepatic — અને pancreas પાછળની vein ને કેટલી અડે છે: અડે છે કે નહીં, નળીની આજુબાજુ અડધાથી ઓછું વીંટળાયું છે કે વધારે, અને vein નો આકાર બદલાયો કે બંધ થઈ ગયો છે. Operation નો નિર્ણય આ વાક્યો પરથી થાય છે, ગાંઠના માપ પરથી નહીં. જ્યાં chemotherapy નું plan હોય ત્યાં endoscopic ultrasound થી tissue લેવાય છે, અને germline genetic test દરેક દર્દીને આપવામાં આવે છે — વારસાગત ખામી કઈ chemotherapy કામ કરશે એ બદલી નાખે છે અને ભાઈ-બહેન તથા સંતાનો માટે પણ મહત્ત્વની છે.
Body કે tail ના કેન્સરમાં resection પર જવા પહેલાં ઘણી વાર ટૂંકી laparoscopy કરાય છે: camera નાખીને liver ની સપાટી અને પેટનું અસ્તર ધ્યાનથી જોવું, અને ત્યાંનું પાણી test માટે લેવું. આ ખાસ આ જ જૂથમાં કરાય છે કારણ કે કોઈ scan માં ન દેખાય એવા નાના ડાઘ આટલી વાર મળે છે કે એની ગણતરી કરવી પડે — અને camera થી એ મળી જાય તો દર્દી એક મોટા operation માંથી બચી જાય છે જેનો કોઈ ફાયદો થવાનો નહોતો.
Bilirubin સામાન્ય હોવા છતાં ઊંચો marker, મોટી ગાંઠ, કે CT માં શંકાવાળો પડછાયો — આ ત્રણમાંથી કોઈ પણ હોય તો આ નજર નાખવી વધારે જરૂરી બને છે. અંદર સાફ લાગે તો એ જ anaesthesia માં resection આગળ વધે છે. ડાઘ મળે તો પેટ બંધ કરી દેવાય, એ ડાઘનું histology હાથમાં આવી જાય, અને સારવાર chemotherapy તરફ વળે — નિષ્ફળ operation માંથી સાજા થવામાં અઠવાડિયાં ગુમાવ્યા વગર. બંને શક્યતા anaesthesia પહેલાં સમજાવી દેવાય છે.
Pancreas ના body અને tail ને spleen સાથે એક જ ટુકડામાં કાઢવામાં આવે છે. Spleen માં રોગ હોય એટલે નહીં — એ એટલા માટે કાઢવી પડે છે કે splenic artery અને vein pancreas ની પાછળથી spleen સુધી જાય છે, અને એ નળીઓ પરના lymph nodes એ જ વિસ્તારના છે જ્યાં આ કેન્સર ફેલાય છે. Spleen રાખી લેવી એટલે એ nodes અંદર રાખી લેવા — operation નાનું થાય, પણ કેન્સરનું operation ખરાબ થાય.
Specimen ની કસોટી એ છે કે ગાંઠની આજુબાજુ ઓછામાં ઓછો એક millimetre નો ચોખ્ખો પટ્ટો હોય — માપીને, અંદાજથી નહીં — અને દરેક margin અલગ અલગ report થાય. Pancreas કાપ્યાની કિનારી ચોખ્ખી હોય પણ પાછળની ન હોય, એ સાવ જુદી પરિસ્થિતિ છે. Node dissection આ operation નું standard જ રાખવામાં આવે છે; એનાથી વધારે કાઢવાથી complications વધે છે અને આયુષ્યમાં ફાયદો થતો નથી. કાપની જગ્યા નજીક લાગે તો દર્દી ભાનમાં આવે એ પહેલાં જ એ કિનારી microscope નીચે તપાસાવી લેવાય છે.
બે variant છે અને બેમાંથી એક પણ પહેલી સલાહ તરીકે અપાતું નથી. Coeliac axis સુધી પહોંચેલી ગાંઠ ક્યારેક એ artery સાથે કાઢીને પણ સાફ કરી શકાય, પણ એ board માં ચર્ચા પછી જ. અને રોગ આખા pancreas માં પ્રસરેલો હોય તો આખું pancreas કાઢવું પડે — એટલે કાયમી અઘરો diabetes અને જીવનભર enzyme ની ગોળી; આ વાત operation પહેલાં થાય છે, પછી નહીં.
| Scan માં શું દેખાય | શું plan થાય | દર્દીને શું કહેવાય |
|---|---|---|
| Coeliac axis, superior mesenteric કે hepatic artery ને અડતું નથી; vein ચોખ્ખી કે માત્ર અડેલી, આકાર સામાન્ય | Staging laparoscopy, પછી distal pancreatectomy સાથે en-bloc splenectomy, પછી chemotherapy | પહેલાં operation. પછીની chemotherapy plan નો ભાગ છે |
| Coeliac axis કે superior mesenteric artery ની આજુબાજુ અડધાથી ઓછું વીંટળાયેલું, અથવા vein નો આકાર બદલાયો હોય પણ repair થઈ શકે | પહેલાં chemotherapy, પછી નવું CT અને marker, પછી operation નો ફેરવિચાર | Inoperable નથી. ક્રમ જાણી જોઈને બદલાય છે, જેથી operation ગાંઠ પૂરી કાઢી શકે |
| Superior mesenteric કે coeliac artery ની આજુબાજુ અડધાથી વધારે વીંટળાયેલું, અથવા vein repair ન થાય એવી બંધ | Chemotherapy, અને થોડા મહિના પછી ફરી staging; કેટલાક દર્દી operable બને છે | આજે operation કરે તો ગાંઠ અંદર રહી જાય. આ ના નથી, તારીખ સાથેની ફેરતપાસ છે |
| Liver માં, પેટના અસ્તર પર, કે વિસ્તાર બહારના nodes માં ડાઘ — scan માં કે laparoscopy માં | Chemotherapy, enzyme, પોષણ અને શરૂઆતથી palliative care સાથે | અહીં operation આયુષ્ય વધારે નહીં, ઘટાડે. એને બદલે શું કરવાનું છે એ નામ લઈને કહેવાય છે |
ગાંઠ artery ને અડી હોય પણ વીંટળાઈ ન હોય, ત્યાં પહેલાં chemotherapy અપાય છે અને પછી operation નો ફેરવિચાર થાય છે. કારણ બે છે અને બીજું કારણ ભાગ્યે જ સમજાવાય છે: પહેલાં સારવાર આપવાથી ગાંઠ પૂરેપૂરી નીકળવાની શક્યતા વધે છે, અને એ મહિનાઓમાં રોગ પોતાનો સ્વભાવ બતાવી દે છે — જે કેન્સર એ દરમિયાન ફેલાઈ જાય એ operation થી મટવાનું નહોતું.
ફેરતપાસ વખતે સાચી મુશ્કેલી CT પોતે છે: chemotherapy પછી મરી ગયેલી ગાંઠ અને scar tissue લગભગ સરખા દેખાય, એટલે માપમાં એવી જ લાગતી ગાંઠ અંદરથી મોટા ભાગે નિર્જીવ હોઈ શકે. જેનું marker ઊતર્યું હોય અને જે વધારે સારું ખાતો-ચાલતો હોય, એનું operation તસવીરો એવી જ લાગતી હોય તો પણ વિચારાય છે. બીજે ડાઘ હોય ત્યારે સાચી વાત સીધી કહેવાય છે, અને એને બદલે શું કરવાનું છે એ નામ લઈને કહેવાય છે: તંદુરસ્તી અને genetic report જોઈને પસંદ કરેલી chemotherapy, દરેક ભોજન સાથે enzyme, શરૂઆતથી dietitian, લોહી જામવાનું ધ્યાન, અને પીઠનો ન મટતો દુખાવો હોય તો endoscope થી કરાતો nerve block.
જે સવાલ સૌથી વધારે કામના છે એ scan વિશે, સારવારના ક્રમ વિશે અને hospital ના પોતાના આંકડા વિશે છે. આ રોગમાં સૌથી અઘરો પલટાવવાનો નિર્ણય એ છે જે અધૂરા CT પર લેવાઈ ગયો હોય — એટલે પહેલા સવાલ surgeon વિશે નહીં, તસવીરો વિશે છે.
બીજો opinion લેવાનો સમય બે છે: સારવાર શરૂ કરતાં પહેલાં — જ્યારે સવાલ એ છે કે ગાંઠ કઢાય એવી છે કે નહીં અને કયા ક્રમે — અને chemotherapy પછી, જ્યારે સવાલ એ છે કે એવું જ લાગતું scan સારો પ્રતિસાદ છુપાવી રહ્યું છે કે નહીં. બંને નિર્ણય પલટાવવા અઘરા છે અને બંને તસવીરો પર ટકે છે — એટલે CT અને MRI ની images disc કે drive પર સાથે લાવો, ફક્ત report નહીં, અને સાથે endoscopy તથા biopsy report, એક જ sample નાં marker અને bilirubin, ચાલુ દવાઓ, અને chemotherapy ના કેટલા cycle થયા એની નોંધ.
★★★★★
“(Translated by Google) In my opinion, Dr. Harsh Shah is the best pancreatic cancer specialist in Ahmedabad. He has operated on my mother who was suffering from neuroendocrine tumor of pancreas. The operation called distal pancreatectomy was done. Now my mother is fine and we are being discharged today. I would say that we have been given the best treatment for pancreatic cancer. Thanks to all the staff of the hospital. I would highly recommend Dr. Harsh Shah for any treatment for pancreatic cancer.”
— Darji Monika, Google review
★★★★★
“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist.”
— Nagesh Patidar, Google review
★★★★★
“I’ve had personal experience with Dr. Harsh Shah. He’s a very knowledgeable and experienced Gastro Surgeon. He’ll explain you all the symptoms patiently and suggest the best route possible at a reasonable cost. He also works towards educating society on the different diseases related to Liver and Pancreas.”
— Brijesh Nandani, Google review
Reviews Google પર જેમ લખાયેલા છે એમ જ, એક અક્ષર બદલ્યા વગર મૂક્યા છે.
ત્રણ વાત કાયમ માટે બદલાય છે અને ત્રણેય સંભાળી શકાય એવી છે — જો એ discharge પહેલાં ગોઠવાઈ જાય, ઘરે ગયા પછી ખબર પડે એમ નહીં. બાકી રહેલું pancreas પૂરતું digestive enzyme ન બનાવે, એટલે દરેક ભોજન અને નાસ્તા સાથે ગોળી લેવાની — ખાવાની વચ્ચે લેવાની, પહેલાં કે પછી નહીં, અને ગોળી કામ નથી કરતી એવી ફરિયાદનું સૌથી મોટું કારણ આ જ છે. Body અને tail માં insulin બનાવતી પેશીનો મોટો હિસ્સો હોય છે, એટલે diabetes નવો થઈ શકે કે વધી શકે — એ લખેલા plan સાથે અને કોને ફોન કરવો એ નામ સાથે ઘરે જવાય છે. અને spleen નથી રહી, એટલે vaccination અને તાવ આવે તો શું કરવું એનો લખેલો નિયમ discharge ના કાગળમાં જ હોય છે.
પહેલા વર્ષમાં સૌથી વધારે મહત્ત્વ વજનનું છે: enzyme ની ગોળી લેતા હોવા છતાં વજન ઊતરે તો લગભગ હંમેશા dose ઓછો હોય છે, કેન્સર પાછું આવ્યું હોય એવું નહીં. બે વર્ષ સુધી દર ત્રણ મહિને follow-up — લક્ષણો, વજન, marker અને blood test — વચ્ચે વચ્ચે scan, અને દરેક વખતે enzyme નો dose તથા diabetes બંનેની સમીક્ષા.
એક આંકડો હોતો નથી. Estimate room ની category, કેટલા દિવસ રહેવું પડે, operation open છે કે minimally invasive, intensive care ની જરૂર પડે છે કે નહીં, અને chemotherapy એ જ episode માં આવે છે કે નહીં — આ બધા પર બદલાય છે. દાખલ થવા પહેલાં લખેલો estimate આપવામાં આવે છે, અને એમાં શું આવે છે અને શું નહીં એ office સ્પષ્ટ કહે છે.
Apollo Hospital, ભાટ મોટા insurers અને cashless schemes સાથે empanelled છે અને pre-authorisation office જાતે સંભાળે છે — policy ની details report સાથે મોકલી દો. ત્રણ ખર્ચ નિયમિત ભુલાય છે: જીવનભર દરેક ભોજન સાથેની enzyme ની ગોળી, operation પછીની chemotherapy, અને સુગર માપવાનું. સાથે લાવો: disc કે drive પર imaging, જૂના discharge summary, doses સાથે દવાઓ, insurance card, અને પરિવારમાંથી એક જ વ્યક્તિ સંપર્ક માટે.
કારણ કે splenic artery અને vein pancreas ની પાછળથી spleen સુધી જાય છે, અને એ નળીઓ પરના lymph nodes એ જ વિસ્તારના છે જ્યાં આ કેન્સર ફેલાય છે. આ નિર્ણય કેન્સર સાફ કરવા માટેનો છે, spleen માં રોગ છે એટલે નહીં.
હા, બે સાવચેતી સાથે, અને એ બંને ઘરે જવા પહેલાં ગોઠવાય છે: spleen જે bacteria સંભાળતી હતી એની સામે vaccination, અને તાવ આવે તો વાટ જોયા વગર વહેલી સારવાર કરવાનો લખેલો નિયમ.
હંમેશાં નહીં. Inoperable કહેવાયેલી કેટલીક ગાંઠ chemotherapy પછી કઢાય એવી બની જાય છે. પૂછો કે એ શબ્દ કયા scan પર અને કયા માપદંડથી વપરાયો છે.
ના. એનો અર્થ એટલો જ કે needle ને કેન્સર મળ્યું નહીં, કેન્સર નથી એવું નહીં. Scan અને લક્ષણો કેન્સર તરફ ઈશારો કરતાં હોય તો, સહેલાઈથી કઢાય એવી ગાંઠનું operation positive biopsy ની વાટ જોયા વગર થાય છે; chemotherapy પહેલાં તો tissue જોઈએ જ.
Distal pancreatectomy open પણ થાય અને minimally invasive — laparoscopic કે robotic — પણ. કયું યોગ્ય એ ગાંઠ pancreas પાછળની arteries ને કેટલી અડે છે અને પાછળનું plane ચોખ્ખું છે કે નહીં એના પર નક્કી થાય, એટલે એ CT પછી નક્કી થાય છે — પહેલી મુલાકાતમાં વચન આપી દેવાય એવું નથી.
બે-અઢી મહિનાની અંદર. એટલે જ recovery ને ધીમું પડવા દેવાતું નથી.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — ગોતા, અમદાવાદ
Consultation, CT અને biopsy report જોવાનું, બીજો opinion, surveillance.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માંથી 4.89
ગોતા clinic નો રસ્તો
Apollo Hospital — ભાટ, ગાંધીનગર
દાખલ થવું, operation અને hospital ની સંભાળ.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 17 reviews માંથી 4.94
Apollo, ભાટ નો રસ્તો
Pancreas કેન્સરના operation માટે દર્દીઓ આખા ગુજરાતમાંથી, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશમાંથી અમદાવાદ આવે છે. CT images પહેલેથી મોકલી દો, જેથી તમે નીકળો એ પહેલાં scan જોઈ લેવાય.
Dr Harsh Shah ના GI કેન્સરના કામ વિશે વધુ: pancreatic cancer treatment · liver cancer treatment · stomach cancer treatment.
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
