Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર
પથરીનું operation થઈ ગયું, અને પછી histology રિપોર્ટ આવ્યો. Apollo Hospital, Bhat · Gota OPD, અમદાવાદ.
ઘરમાં એક વાત વારંવાર બને છે. પથરીની તકલીફ હતી, પિત્તાશય (gallbladder) કઢાવવાનું operation થયું, બધું સારું ગયું — અને પંદર દિવસ પછી histology રિપોર્ટમાં cancer લખેલું આવે છે. આ રિપોર્ટનો અર્થ એ નથી કે પહેલું operation ખોટું થયું. અર્થ એ છે કે એ operation cancer નું operation નહોતું — એમાં ફક્ત પિત્તાશય કાઢ્યું, એની આજુબાજુનું કંઈ નહીં. એટલે ઘણા દર્દીઓને બીજું, મોટું operation — radical re-resection — સલાહ આપવામાં આવે છે: liver નો જે ભાગ પિત્તાશયને અડીને હતો એ, અને bile duct, hepatic artery તથા portal vein સાથે ચાલતા lymph nodes. Dr Harsh Shah નું કહેવું છે કે આ નિર્ણય histology રિપોર્ટ અને નવા scan પર લેવાય છે, tumour board માં લેવાય છે, અને પરિવારને સમજાવીને લેવાય છે — ફક્ત જાહેર કરીને નહીં.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. પિત્તાશયનું cancer ભારતમાં યુરોપ-અમેરિકા કરતાં ઘણું વધારે જોવા મળે છે, અને સ્ત્રીઓમાં વધારે. એટલે આ cancer મોટે ભાગે એ જ રીતે પકડાય છે જે રીતે તમારું પકડાયું — પહેલાં scan માં નહીં, પણ પથરી માટે કઢાયેલા પિત્તાશયને pathologist microscope નીચે જોતાં.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Registered with Gujarat Medical Council, Reg. No. G-38738
Gallbladder Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ
Google rating 4.89, 216 reviews — Gota clinic; 4.94, 17 reviews — Apollo, Bhat.
પથરીનું operation તકલીફ મટાડવા માટે થાય છે. એમાં પિત્તાશયને liver થી અલગ કરીને બહાર કાઢી લેવાય છે, અને liver માં કે lymph nodes સુધી જવાનું કોઈ કારણ હોતું નથી — પથરીમાં જવાની જરૂર જ નથી. એ જ અંગનું cancer નું operation જુદું operation છે: એમાં પિત્તાશય, એની નીચેનો liver નો થોડો ભાગ, અને એમાંથી પાણી ખેંચતા lymph nodes — ત્રણેય કાઢવામાં આવે છે, જેથી pathologist કહી શકે કે રોગ પિત્તાશયની દીવાલ બહાર ગયો હતો કે નહીં.
બીજા operation ની આખી દલીલ આટલી જ છે. કંઈ ખોટું થયું નથી, અને દેખાય એવું કંઈ બાકી પણ રહ્યું નથી. બાકી રહ્યો છે operation નો એ ભાગ જે કરવાનું કોઈને કારણ નહોતું — liver bed અને lymph nodes — અને પિત્તાશયનું cancer પહેલું આ જ બે જગ્યાએ જાય છે.
એક surgeon તરીકે કહું — આ વાત દર્દીને ગળે ઉતારવી અઘરી છે, અને એ સ્વાભાવિક છે. એક operation માંથી માણસ સાજો થઈ ગયો છે, તકલીફ કંઈ નથી, અને હવે એને કહેવાય છે કે એક મોટું operation કરવું પડશે એવા રોગ માટે જેનું કોઈ લક્ષણ જ નહોતું. એટલે Dr Harsh Shah આ વાત જાતે સમજાવે છે, બીજા પર છોડતા નથી. જે પરિવારને કારણ સમજાય છે એ નિર્ણય એક વાર લે છે; જેને ફક્ત કહી દેવાયું હોય એ પરિવાર ત્રણ વાર લે છે.
રિપોર્ટની એક લીટી લગભગ બધું નક્કી કરે છે: cancer પિત્તાશયની દીવાલમાં કેટલું ઊંડે ગયું હતું. જે cancer સૌથી અંદરની પરત છોડીને આગળ ગયું જ નથી, એ કઢાઈ ગયું ગણાય. જે cancer સ્નાયુની પરત સુધી કે એથી આગળ પહોંચ્યું હતું, એમાં liver bed અને lymph nodes પણ કાઢવા પડે.
પિત્તાશયની દીવાલમાં પરતો હોય છે, અને pathologist લખે છે કે ગાંઠ કઈ પરત સુધી પહોંચી. રિપોર્ટની ભાષામાં એ T અને એની સાથે આંકડા તરીકે આવે છે. રિપોર્ટનો સાર નહીં, આખો રિપોર્ટ માંગી લેવો — કારણ કે એક જ પાના પરની બે અડોઅડ લીટીઓ વચ્ચેનો ફરક છે “હવે કંઈ કરવાનું નથી” અને “મોટું operation કરવાનું છે”.
| Histology રિપોર્ટમાં શું લખ્યું છે | બીજા operation માટે એનો સામાન્ય અર્થ |
|---|---|
| ગાંઠ ફક્ત સૌથી અંદરની પરત સુધી — T1a — અને પિત્તાશય આખું, ફૂટ્યા વગર નીકળ્યું | પહેલું operation પૂરતું ગણાય. Re-resection નહીં; ફક્ત નિયમિત તપાસ |
| ગાંઠ સ્નાયુની પરત સુધી — T1b — કે એથી ઊંડે, T2 કે T3 | Radical re-resection ની સલાહ: liver bed અને portal lymphadenectomy |
| Cystic duct margin involved લખ્યું હોય | Re-resection સાથે bile duct પણ કાઢીને નવો સાંધો બનાવવો પડે |
| પહેલા operation માં પિત્તાશય ફૂટ્યું હોય, કે પિત્ત ઢોળાયું હોય | Re-staging વધારે મહત્વનું; કંઈ કાઢતાં પહેલાં પેટની અંદરની પરત ધ્યાનથી તપાસાય |
| Re-staging scan માં રોગ liver bed અને એના nodes થી આગળ દેખાય | બીજું operation થતું નથી. દવાની સારવાર વધુ યોગ્ય |
આ ટેબલમાં બે વાત બહાર ઘણી વાર ખોટી થાય છે. Bile duct કાઢવું નિયમિત નથી — એ ત્યારે કઢાય જ્યારે cystic duct margin involved હોય; બાકી કાઢવાથી એક નવો સાંધો અને જીવનભર infection નું જોખમ મળે છે, ફાયદો કંઈ નહીં. અને જૂના laparoscopy port ના કાણાં કાપી કાઢવાનું, જે પહેલાં નિયમિત હતું, હવે સલાહ આપાતું નથી — એનો અભ્યાસ થયો, દર્દીના પરિણામમાં ફરક પડ્યો નહીં, એટલે હવે એ છોડી દેવાય છે.
બીજું operation નક્કી કરતાં પહેલાં છાતી, પેટ અને pelvis નો નવો contrast CT scan થાય છે. એ ફક્ત કાગળિયું નથી. પહેલા operation પછીના અઠવાડિયામાં કેટલાક દર્દીઓમાં રોગ બીજે દેખાઈ આવે છે, અને scan માં એ પકડાય તો એ દર્દી એવા operation થી બચી જાય છે જેનો ફાયદો થવાનો જ નહોતો.
Scan ત્રણ વાત માટે વંચાય છે: પિત્તાશય જ્યાં હતું એની પાસેનું liver કેવું છે, કયા lymph nodes મોટા થયા છે અને ક્યાં બેઠા છે, અને પેટની અંદરની પરત, દૂરના liver કે છાતીમાં રોગ છે કે નહીં. Bile duct અને hepatic artery પાસેના nodes operation માં સાથે કાઢી શકાય. Pancreas ની પાછળ કે aorta ની બાજુના nodes કાઢી શકાતા નથી — એ પકડાય તો plan operation માંથી દવાની સારવાર તરફ બદલાય છે.
સાથે CA 19-9 નું લોહીનું test પણ કરાય છે. એ એકલું નિદાન નથી, અને કમળો કે પિત્તની નળીનું infection ચાલુ હોય ત્યારે એ ભરોસાપાત્ર નથી — એટલે એ પરિસ્થિતિ શાંત થયા પછી એ ફરી કરાય છે, વચ્ચે એના પર નિર્ણય લેવાતો નથી.
પિત્તાશયના cancer માં Dr Harsh Shah ઘણી વાર બીજું operation staging laparoscopy થી શરૂ કરે છે — આખું operation શરૂ કરતાં પહેલાં camera થી અંદર એક નજર. આ રોગમાં પેટની અંદરની પરત પર ન દેખાયેલા દાણા એટલા સામાન્ય છે કે પહેલાં જોઈ લેવું એ વધારાની થોડી મિનિટોનું મૂલ્ય રાખે છે. પરિવારને પહેલેથી કહી દેવાય છે કે આ plan નો ભાગ છે, અને કંઈ મળે તો એનો અર્થ શું થશે.
Radical re-resection માં liver નો જે ભાગ પિત્તાશયને અડીને હતો એ કઢાય છે — સામાન્ય રીતે segments IVb અને V, ક્યારેક liver નું મોટું resection — અને સાથે cystic duct, bile duct, hepatic artery તથા portal vein પાસેના lymph nodes ની સફાઈ. Bile duct પોતે ત્યારે જ કઢાય જ્યારે એનો margin involved હોય.
વ્યવહારમાં આ operation ના ત્રણ ભાગ છે. Liver વાળો ભાગ — પિત્તાશય જ્યાં ચીપકેલું હતું ત્યાં liver ની થોડી પેશી સાથે કઢાય છે, કારણ કે એ જગ્યાએ પિત્તાશય અને liver વચ્ચે લગભગ કોઈ આડ નથી. Nodes વાળો ભાગ સફાઈ છે, નમૂનો નહીં: pathologist ને પૂરતી સંખ્યામાં nodes મળે તો જ એ કહી શકે કે રોગ ફેલાયો નહોતો — બે-ચાર nodes એ સવાલનો જવાબ આપી શકતા નથી. ત્રીજો ભાગ તપાસ છે — પેટની અંદરની પરત, liver ની બીજી સપાટીઓ અને pancreas ની પાછળનો ભાગ, resection શરૂ કરતાં પહેલાં બધું જોવાય છે.
જ્યાં cystic duct margin involved હોય ત્યાં bile duct સાથે કઢાય છે અને પિત્તનો રસ્તો નાના આંતરડાના loop સાથે જોડીને બનાવાય છે. આનાથી operation અને recovery બંને લંબાય છે, અને પિત્તની નળીના infection નું જોખમ દર્દી સાથે રહે છે. એ કરાય છે કારણ કે નળીમાં cancer છોડવું એથી ખરાબ છે — સુઘડ લાગે એટલા માટે નહીં.
Open કે laparoscopic — એ anatomy, liver નો કેટલો ભાગ જોઈશે, અને પહેલા operation પછી અંદર શું સ્થિતિ છે એના પરથી નક્કી થાય છે. Dr Harsh Shah મોટા ભાગના radical cholecystectomy open કરે છે, અને consent વખતે એ સ્પષ્ટ કહી દે છે — findings જે ન કરવા દે એવું keyhole operation નું વચન આપતા નથી.
બીજું operation સામાન્ય રીતે પહેલા operation ના ચાર થી આઠ અઠવાડિયા પછી રખાય છે. આ મોડું કરવું નથી. આ સમયમાં અંદરનો સોજો બેસી જાય એટલે anatomy દેખાય, અને re-staging scan માં એવો રોગ પકડાય જે operation ને નિરર્થક બનાવી દેત.
બહુ વહેલું operation કરવું એટલે સોજામાંથી કામ કરવું, જેમાં liver bed અને nodes ઓળખવા અઘરા પડે. બહુ મોડું એથી ખરાબ છે: રોગને આગળ વધવાનો સમય મળે, અને આખો રોગ કાઢી શકાય એવી ખિડકી બંધ થઈ જાય. Referral મોડું આવે તો પણ કેસ re-stage થાય છે અને તપાસાય છે — પહેલા operation ના કેટલાય મહિના પછી આવેલા દર્દીનું scan કરીને ચર્ચા કરવી, તારીખ જોઈને હાથ ધોઈ નાખવા નહીં.
આ ગાળામાં શું થાય એ પણ મહત્વનું છે. ટાઇપ કરેલો રિપોર્ટ જ નહીં, પહેલા operation ની slides અને blocks પણ મંગાવાય છે — કારણ કે એ ક્યારેક ફરી જોવાય અને ફરી લખાય છે. Scan થાય. Tumour board માં ચર્ચા થાય. લોહી, liver function, clotting અને પોષણ સુધારાય. બીડી-તમાકુ અને દારૂ બંધ. આમાંનું કંઈ ભરતી માટે નથી; આ દરેકનો બીજા operation ના પરિણામ પર ફરક પડે છે એ સાબિત થયેલું છે.
★★★★★
“Dr. Harsh Shah operated my mother for gallbladder. The surgery went very well, and she has recovered nicely. We are truly grateful for his expertise and care throughout the treatment. Dr. Harsh Shah is one of the best gallbladder cancer surgeons in Ahmedabad. His approach is very professional, and he ensures that patients and their families feel confident and supported. Highly recommend him as one of the best cancer surgeons.”
★★★★★
“Dr. Harsh Shah operated for a gall bladder tumour and the outcome was excellent. Very skilled surgeon, compassionate approach, and clear communication. Truly grateful. Highly recommended.”
★★★★★
“Dr. Harsh Shah performed gallbladder surgery for my father, and our experience was excellent. He is very humble and highly knowledgeable. He patiently answered all our queries and took great care in explaining every detail. He was always supportive and addressed each of my father’s concerns with patience and clarity, which gave us a lot of confidence and comfort throughout the treatment. We are truly grateful for his care and would highly recommend him.”
sohani rana · Google review
Sagar Parmar sagar123 · Google review
Sunny Shah · Google review
પિત્તાશયનું cancer આ રીતે પકડાયું હોય ત્યારે second opinion ની ખરેખર કિંમત છે, કારણ કે નિર્ણય કાગળ પર લેવાય છે — અને કાગળ ફરી વાંચી શકાય છે.
ચાર સ્થિતિમાં તકલીફ લેવા જેવી છે. કહેવાયું હોય કે cancer પૂરું નીકળી ગયું, હવે operation નથી — પણ રિપોર્ટમાં ઊંડાઈ કોઈએ બતાવી ન હોય. બીજું operation કહેવાયું હોય પણ પહેલાં નવો scan કરાવ્યો ન હોય. Bile duct કાઢવાનું કહેવાયું હોય જ્યારે cystic duct margin clear લખેલો હોય. અને સ્નાયુની પરત કે એથી ઊંડે પહોંચેલી ગાંઠમાં ફક્ત “નજર રાખીએ” કહેવાયું હોય.
ઊલટું પણ સાચું છે, અને Dr Harsh Shah એ પણ એટલી જ વાર કહે છે. જેનો રિપોર્ટ T1a છે અને પિત્તાશય આખું નીકળ્યું છે, એને બીજું operation જોઈતું નથી — અને એવા દર્દીને operation કહેવાય તો એ પણ બીજો અભિપ્રાય લેવાનું એટલું જ મોટું કારણ છે.
Radical re-resection માટે હા કહેતાં પહેલાં Dr Harsh Shah પોતાના ઘરના માણસને આટલું પૂછવાનું કહેશે.
Pathologist ના શબ્દોમાં cancer કેટલું ઊંડે હતું? આશ્વાસન નહીં, રિપોર્ટની લીટી માંગો.
મારો કેસ tumour board માં ગયો હતો, અને એ મીટિંગમાં શું નક્કી થયું? આ રીતે પકડાયેલું દરેક પિત્તાશયનું cancer એ મીટિંગમાં જવું જોઈએ, ખાસ કરીને re-resection ના સવાલ પર.
પહેલા operation પછી નવો scan થયો છે, અને એમાં શું આવ્યું? Operation પહેલાંના જૂના sonography પર બનેલો plan જૂની માહિતી પર બનેલો plan છે.
મારી bile duct કાઢવાની છે? કેમ? જવાબમાં cystic duct margin નું નામ આવવું જોઈએ.
Operation અધૂરું છોડવું પડે એવું શું મળે? પેટની અંદરની પરત પર રોગ, કે resection ની પહોંચ બહારનો રોગ — આ સાચો જવાબ છે, અને એ પહેલાં સાંભળી લેવો સારો.
પછી શું સારવાર, અને ક્યારે? આ રોગમાં operation પછી સામાન્ય રીતે ગોળીની chemotherapy ની સલાહ અપાય છે, અને એ નક્કી સમયમાં શરૂ થાય છે — appointment મળે ત્યારે નહીં.
એક. Consultation રાખો. આખો histology રિપોર્ટ, પહેલા operation ના notes, slides અને blocks મળે તો એ, અને scan CD પર સાથે લાવો.
બે. Re-staging — છાતી, પેટ અને pelvis નો contrast CT scan, લોહીના test સાથે CA 19-9, અને ઊંડાઈ વિશે શંકા હોય તો જૂની slides ની ફરી તપાસ.
ત્રણ. કેસ tumour board માં જાય, અને લેખિત plan પાછો આવે — re-resection કરવું કે નહીં, એમાં શું આવશે, અને bile duct સંડોવાયેલી છે કે નહીં.
ચાર. Apollo Hospital, Bhat માં operation — જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં પહેલાં staging laparoscopy, પછી radical re-resection; recovery નો ક્રમ પરિવારને પહેલેથી સમજાવેલો.
પાંચ. બે અઠવાડિયે histology ની ચર્ચા, પછીની chemotherapy નો નિર્ણય, અને આગળની તપાસનો ક્રમ લખીને હાથમાં.
Radical re-resection નો કોઈ એક આંકડો નથી, અને જે page એક આંકડો આપે એ અંદાજ લગાવે છે. ખર્ચ આના પર બદલાય છે: liver નો કેટલો ભાગ કાઢવો પડે, bile duct કાઢીને નવો સાંધો બનાવવો પડે કે નહીં, દવાખાનામાં કેટલા દિવસ, room કઈ category, ICU જોઈએ કે નહીં, અને પછી chemotherapy આવે કે નહીં.
દાખલ થતાં પહેલાં ઓફિસ લેખિત estimate બનાવી આપે છે, જેથી તમારી સામે વાતચીત નહીં પણ કાગળ હોય. Policy માં હોય ત્યાં cashless ની વ્યવસ્થા થાય છે અને pre-authorisation ના કાગળ તૈયાર કરી આપાય છે. પૂછો કે estimate માં શું નથી આવતું, અને દવાખાનું અને વીમા કંપની અસહમત થાય તો તમારો સંપર્ક કોણ છે.
આ સ્થિતિની બે ખાસ વાત. વીમા કંપનીએ એક પિત્તાશયના operation ના પૈસા પહેલેથી આપ્યા છે, અને આ બીજો claim જુદા નિદાનનો જુદો claim છે — pre-authorisation માં histology રિપોર્ટ સાથે લઈ જવો, કારણ કે “કેમ” નો જવાબ એ જ કાગળ આપે છે. અને નીકળતાં પહેલાં પહેલા operation વાળા દવાખાનેથી discharge summary અને histology લઈ લેવાં — પછીથી મંગાવવામાં જોઈએ એથી વધારે સમય જાય છે.
ના. Operation થી cancer ફેલાય એ ડર ખૂબ સામાન્ય છે પણ એનો કોઈ આધાર નથી. જે ફેલાવે છે એ સમય છે — રોગને વધવા દેવો. Liver bed અને lymph nodes કાઢવાનું operation એ ફેલાવો રોકવા માટેનું જ operation છે.
સૌથી અંદરની પરત સુધીની ગાંઠ, અને પિત્તાશય આખું, ફૂટ્યા વગર નીકળ્યું હોય — તો પહેલું operation પૂરતું ગણાય છે. T1a રિપોર્ટ પર re-resection કહેવાય તો કારણ પૂછો, અને બીજો અભિપ્રાય લેવો યોગ્ય છે.
સામાન્ય રીતે નહીં. આ cancer મોટે ભાગે operation પહેલાંના sonography માં દેખાતું નથી અને operation વખતે પણ ખબર પડતી નથી. મહત્વનું એ છે કે કઢાયેલું પિત્તાશય histology માટે મોકલાયું — એટલે જ દરેક કઢાયેલું પિત્તાશય મોકલવું જોઈએ અને theatre માં ખોલીને જોવું જોઈએ.
પહેલા operation પછી સામાન્ય ખિડકી ચાર થી આઠ અઠવાડિયાની છે, અને ગોઠવણ એ જ ગાળામાં કરી લેવી. એથી આગળ જોખમ એ છે કે રોગ એવી જગ્યાએ પહોંચે જ્યાંથી આખો કાઢી ન શકાય. મોડું આવેલું referral પણ re-stage કરીને તપાસાય છે, પાછું ઠેલાતું નથી.
મોટા ભાગના radical re-resection open થાય છે — liver bed અને nodes ની સફાઈ એ રીતે પૂરી કરવી સહેલી પડે છે, અને પહેલા operation પછી અંદર ચીપકાણ હોય છે. Approach consent વખતે કહી દેવાય છે, પહેલેથી વચન આપાતું નથી.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, અમદાવાદ
Consultation, histology રિપોર્ટ અને પહેલા operation ના notes ની તપાસ, second opinion, નિયમિત follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 4.89, 216 reviews
Gota clinic નો રસ્તો
Apollo Hospital — Bhat, ગાંધીનગર
દાખલ થવું, operation અને દવાખાનામાં સારવાર.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 4.94, 17 reviews
Apollo, Bhat નો રસ્તો
પિત્તાશયના cancer માટે ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશથી દર્દીઓ આવે છે — ઘણી વાર બીજે થયેલા cholecystectomy પછી. Appointment પહેલાં histology રિપોર્ટ અને operation notes મોકલી આપો.
પિત્તાશય અને liver ના cancer માં Dr Harsh Shah નું કામ: gallbladder cancer ની સારવાર · cancer માટે liver resection · પેટની પરતમાં ફેલાવા માટે HIPEC.
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
