Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર
Endoscopy માં લેવાયેલું એક માપ આખું operation નક્કી કરે છે. Apollo Hospital, ભાટ · ગોતા OPD, અમદાવાદ.
અન્નનળી જ્યાં જઠરમાં ભળે છે ત્યાં થતું cancer એક જ રોગ નથી અને એનું એક જ operation પણ નથી. ગાંઠનું કેન્દ્ર cardia — એટલે કે અન્નનળી પૂરી થઈને જઠર શરૂ થાય છે એ ચોક્કસ જગ્યા — ની ઉપર છે કે નીચે, એના પરથી Siewert type નક્કી થાય છે. અને એ જ type નક્કી કરે છે કે surgeon અન્નનળીનો મોટો ભાગ કાઢીને જઠરને છાતીમાં ઉપર ખેંચશે, કે આખું જઠર કાઢીને અન્નનળીને નાના આંતરડાના loop સાથે જોડશે. Dr Harsh Shah નું કહેવું છે કે આ માપ endoscopy ના report માં centimetre માં લખાયેલું હોવું જોઈએ, scan પર confirm થવું જોઈએ, અને કોઈ પણ પરિવારને operation નું નામ કહેવાય એ પહેલાં tumour board માં નક્કી થવું જોઈએ.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. અન્નનળી અને જઠરના જોડાણ પરનું cancer છેલ્લા બે દાયકામાં વધ્યું છે. પાચનતંત્રમાં આ એક જ એવી જગ્યા છે જ્યાં બે અલગ specialty ના બે સક્ષમ ડોક્ટર એક જ ગાંઠ જોઈને બે અલગ operation બતાવી શકે — અને એનું કારણ આવડત નહીં, પણ ગાંઠનું કેન્દ્ર ક્યાંથી માપ્યું એ હોય છે.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Food Pipe Cancer Surgeon · Apollo Hospital, ભાટ, ગાંધીનગર · ગોતા OPD, અમદાવાદ
Google rating: ગોતા clinic પર 216 review માંથી 4.89, અને Apollo, ભાટ પર 17 review માંથી 4.94.
પરિવાર જે સવાલ સૌથી પહેલાં પૂછે છે એ આ જ છે — કાઢવાનું શું છે, અન્નનળી કે જઠર? જવાબ એક વાક્યમાં છે: અન્નનળી અને જઠર બંનેની lymph node જુદી દિશામાં જાય છે. અન્નનળીની ઉપર છાતી તરફ, જઠરની નીચે પેટ તરફ. જોડાણ પર બેઠેલી ગાંઠ બંને દિશામાં જઈ શકે છે, એટલે operation ને ત્યાં જ જવું પડે જ્યાં એ ગાંઠ જાય છે.
Dr Harsh Shah આવા ઘણા દર્દીઓની endoscopy પોતે ફરી કરે છે. પહેલા endoscopist પર અવિશ્વાસ નથી — વાત એટલી જ છે કે operation માં ઉપરની margin જેને નક્કી કરવાની છે એ surgeon ને ગાંઠની ઉપરની કિનારી પોતાની આંખે જોયેલી હોય તો ફાયદો થાય છે. નીચેની કિનારી પણ એટલી જ અગત્યની, કારણ કે એ નક્કી કરે છે કે જઠરનો કેટલો ભાગ બચાવી શકાશે.
Type I જોડાણની ઉપર બેસે છે અને એની સારવાર અન્નનળીના cancer જેવી થાય છે — અન્નનળી કાઢીને જઠરની નળી બનાવીને ઉપર લાવવામાં આવે છે. Type III જોડાણની નીચે બેસે છે અને એની સારવાર જઠરના cancer જેવી થાય છે — આખું જઠર અને અન્નનળીનો સૌથી નીચેનો ભાગ કાઢવામાં આવે છે. Type II બરાબર જોડાણ પર બેસે છે, અને એના પર જ જુદા જુદા centre માં મતભેદ છે; Dr Harsh Shah એ માર્ગદર્શન અનુસરે છે જે જઠરનું operation ઉપર લંબાવવા કરતાં અન્નનળી કાઢવાને પસંદ કરે છે.
| ગાંઠનું કેન્દ્ર ક્યાં છે | Siewert type | કયું operation |
|---|---|---|
| Cardia ની ઉપર, અન્નનળીના નીચેના ભાગમાં | Type I | Oesophagectomy — અન્નનળી અને છાતીની lymph node કાઢીને જઠરની નળી બનાવી બાકીની અન્નનળી સાથે જોડવામાં આવે છે |
| બરાબર જોડાણ પર, cardia ની સહેજ ઉપરથી સહેજ નીચે સુધી | Type II | જઠરનું operation ઉપર લંબાવવા કરતાં oesophagectomy પસંદ, જેથી છાતીની node પણ પૂરી નીકળે |
| Cardia ની નીચે, જઠરના ઉપરના ભાગમાં | Type III | Extended total gastrectomy — આખું જઠર અને અન્નનળીનો નીચેનો ભાગ કાઢીને અન્નનળી નાના આંતરડાના loop સાથે જોડાય છે |
| ગાંઠ શ્વાસનળી, મુખ્ય હવાની નળી કે aorta સુધી પહોંચેલી | કોઈ પણ type | Operation પહેલું પગલું નથી, અને કદાચ plan નો ભાગ પણ નહીં; chemotherapy સાથે radiotherapy એની જગ્યા લે છે |
| રોગ liver, ફેફસાં કે પેટના પડદા સુધી પહોંચી ગયેલો | કોઈ પણ type | Operation મદદ કરતું નથી; દવાની સારવાર અને ગળવાની તકલીફ દૂર કરવી એ plan બને છે |
આ table ની એક લીટી ખાસ સમજવા જેવી છે. Type II ની ગાંઠ “અનિશ્ચિત” નથી — એ એક નક્કી કરેલો type છે જેનો ભલામણ કરેલો રસ્તો પણ નક્કી છે. “એ વચ્ચે છે” એવું સાંભળવું એ શરીરરચનાનું વર્ણન છે, plan નું નહીં.
Operation નું plan બને એ પહેલાં endoscopy ના report માં આગળના દાંતથી ગાંઠની ઉપરની કિનારી, નીચેની કિનારી અને cardia સુધીનું અંતર, ગાંઠની લંબાઈ, એ કેટલો ઘેરાવો રોકે છે, અને scope અંદર જઈ શક્યું કે નહીં — આટલું લખાયેલું હોવું જોઈએ. આ આંકડા વગર Siewert type નક્કી થઈ શકતો નથી, અને type વગર કયું અંગ કાઢવાનું છે એ કોઈ કહી શકે નહીં.
એની સાથે છાતી, પેટ અને pelvis નો contrast scan થાય છે, અને જેમાં operation વિચારાય છે એવા દરેક દર્દી માટે PET-CT ઉમેરાય છે — કારણ કે એ ઘણા દર્દીઓમાં બીજે ક્યાંક રોગ પકડી પાડે છે અને એમને એવા operation થી બચાવે છે જે મદદ કરી શકવાનું નહોતું. Endoscopic ultrasound ત્યાં વપરાય છે જ્યાં એ નિર્ણય બદલે — મુખ્યત્વે શંકાસ્પદ lymph node માંથી નમૂનો લેવા માટે.
બે tests વારંવાર છોડી દેવાય છે, અને એ છોડવા જેવા નથી. ફેફસાંની ક્ષમતાની તપાસ gas transfer સાથે, અને echocardiogram — છાતી ખોલવી પડે એવા કોઈ પણ operation પહેલાં આ બંને થાય છે. ઉંમર નહીં, આ બે tests નક્કી કરે છે કે છાતીવાળો ભાગ કરવો સલામત છે કે નહીં. ગાંઠ વધારે ઉપર હોય તો bronchoscope થી હવાની નળી પણ જોવાય છે.
Biopsy નો જવાબ દર્દીઓને બે સાવ જુદા રસ્તે વહેંચી નાખે છે. જોડાણ પરના adenocarcinoma ને સામાન્ય રીતે operation પહેલાં અને પછી chemotherapy અપાય છે. અન્નનળીના squamous cell carcinoma ને સામાન્ય રીતે operation પહેલાં chemotherapy અને radiotherapy સાથે અપાય છે. એકનો રસ્તો બીજાને આપી દેવો — આ જગ્યાએ થતી સૌથી સામાન્ય અને સૌથી ટાળી શકાય એવી ભૂલ છે.
જોડાણની મોટાભાગની ગાંઠો adenocarcinoma નીકળે છે. તંદુરસ્ત દર્દીમાં, રોગ સ્થાનિક રીતે ફેલાયેલો હોય ત્યારે આજનું standard એ છે કે operation પહેલાં chemotherapy નો એક course, પછી operation, અને પછી એ જ chemotherapy ફરી. જ્યારે આ ક્રમને chemotherapy સાથે radiotherapy સામે સીધો સરખાવવામાં આવ્યો ત્યારે એ આગળ નીકળ્યો — એટલે જ Dr Harsh Shah આ histology માટે એને default તરીકે આપે છે.
Squamous cell carcinoma જુદી રીતે વર્તે છે અને radiotherapy સાથે chemotherapy ને ખૂબ સારો પ્રતિસાદ આપે છે. એવા દર્દીઓમાં પહેલાં chemotherapy સાથે radiotherapy, અને એ પૂરી થયાના લગભગ છ થી આઠ અઠવાડિયા પછી operation — એટલો સમય પેશીઓને ઠરવા માટે જોઈએ છે.
Operation પછી શું, એ પણ pathologist જ નક્કી કરે છે, પણ આ વખતે કાઢેલા ભાગ પરથી. રોગ સંપૂર્ણ ગાયબ થઈ ગયો હોય તો કંઈ ઉમેરાતું નથી, માત્ર surveillance ચાલુ થાય છે. Chemotherapy સાથે radiotherapy પછી પણ રોગ બચ્યો હોય અને operation પૂરું થયું હોય તો એક વર્ષની immunotherapy આપવામાં આવે છે, નક્કી કરેલી મુદતમાં શરૂ કરીને. Chemotherapy વાળા રસ્તા પરના દર્દીના બાકીના cycle પૂરા કરાય છે.
જોડાણ પરના adenocarcinoma માં Dr Harsh Shah સામાન્ય રીતે staging laparoscopy થી શરૂઆત કરે છે: બે-ત્રણ નાના કાણાં દ્વારા camera નાખીને પેટના પડદાને જોઈ લેવો, મોટું operation શરૂ કરતાં પહેલાં. કોઈ પણ scan પર ન દેખાય એટલા નાના કણ આ જગ્યાએ એટલી વાર મળે છે કે આ થોડી મિનિટો સાચવવા જેવી છે.
એની સાથે જ પેટમાંથી washing લેવાય છે અને એમાં cancer ના કોષ છે કે નહીં એ તપાસાય છે. કંઈ દેખાતું ન હોવા છતાં washing માં કોષ મળે એ સાચી શોધ છે અને એ સારવારનો ક્રમ બદલી નાખે છે. પરિવારને આ બધું પહેલેથી સમજાવાય છે — જો કંઈ મળે તો એ દિવસે મોટું operation નહીં થાય અને સારવાર દવા તરફ વળશે.
Oesophagectomy માં અન્નનળીનો અસરગ્રસ્ત ભાગ અને એને લગતી છાતી તથા ઉપરના પેટની lymph node કાઢવામાં આવે છે. પછી જઠરમાંથી એક સાંકડી નળી બનાવીને છાતીમાંથી ઉપર લાવીને બાકીની અન્નનળી સાથે જોડવામાં આવે છે — નીચેની ગાંઠમાં આ સાંધો છાતીની અંદર, અને ઉપરની ગાંઠમાં ગળામાં બને છે.
Node ની સફાઈ કોઈ વૈકલ્પિક ઉમેરો નથી. રોગ ફેલાયો નહોતો એવું કહેવા માટે pathologist ને પૂરતી સંખ્યામાં node જોઈએ છે, અને મુઠ્ઠીભર node એ સવાલનો જવાબ આપી શકતી નથી. Adenocarcinoma હોય ત્યારે ગાંઠની ઉપર તંદુરસ્ત અન્નનળીની ચોક્કસ લંબાઈ પણ કાઢવામાં આવે છે, અને શંકા હોય તો operation દરમિયાન જ frozen section પર margin તપાસાય છે.
Dr Harsh Shah આ operation જ્યાં શરીરરચના પરવાનગી આપે ત્યાં minimally invasive રસ્તે — laparoscopic કે robotic — કરે છે, કારણ કે આ operation પછીની recovery માં જે છાતીની તકલીફો સૌથી વધારે નડે છે એ છાતી પહોળી ન ખોલાય ત્યારે ઓછી થાય છે. ગાંઠ મોટી હોય કે radiotherapy પછી પેશીઓ સખત થઈ ગઈ હોય તો એ consent વખતે જ કહી દે છે કે open operation વધારે સલામત રહેશે — દૂરબીનનું વચન આપીને પછી ફેરવવાને બદલે.
જોડાણની નીચે કેન્દ્ર ધરાવતી ગાંઠમાં આખું જઠર, અન્નનળીનો સૌથી નીચેનો ભાગ અને ઉપરના પેટની lymph node કાઢવામાં આવે છે. પછી અન્નનળીને સીધી નાના આંતરડાના loop સાથે જોડવામાં આવે છે, અને ખોરાકનો રસ્તો એ જ બને છે. બરોળ નિયમિત રીતે કાઢવામાં આવતી નથી — માત્ર ત્યારે જ જ્યારે ગાંઠ કે એની node એવું માગે.
Operation છાતીના નીચેના ભાગ સુધી શા માટે પહોંચે છે એનું કારણ margin છે. જોડાણ સુધી આવેલી ગાંઠ સામાન્ય રીતે અન્નનળીની દીવાલમાં દેખાય છે એના કરતાં વધારે ઉપર સુધી ફેલાયેલી હોય છે, એટલે એની ઉપર તંદુરસ્ત અન્નનળીની લંબાઈ કાઢવામાં આવે છે અને શંકા હોય તો દર્દી ઊંઘમાં હોય ત્યારે જ microscope નીચે તપાસાય છે. એ તપાસ માં margin અસરગ્રસ્ત નીકળે તો એ જ બેઠકે વધારે અન્નનળી કાઢવામાં આવે છે, બીજા operation ની રાહ જોયા વગર.
આખું જઠર નીકળી ગયા પછી જમવાનું કાયમ માટે બદલાય છે, અને આ વાત operation પહેલાં સમજાવાય છે, પછી નહીં. સંગ્રહ કરવાની જગ્યા રહેતી નથી એટલે જીવનભર થોડું-થોડું અને વારંવાર જમવાનું રહે છે; ખાલી પેટે ઝડપથી લીધેલું ગળ્યું પ્રવાહી નબળાઈ અને પેટમાં આમળો કરી શકે છે; અને vitamin B12 injection થી આપવું પડે છે, કારણ કે એને શોષી લેતું જઠરનું અસ્તર હવે રહ્યું નથી.
★★★★★
“We are very thankful to Dr. Harsh Shah for treating and operating on my father for gastric (stomach) cancer. From the first consultation to the surgery and follow-up, he guided us with great care and explained everything clearly. My father is doing well now, and we are extremely grateful for the treatment and support provided by Dr. Harsh Shah and his team. He is a highly experienced and compassionate doctor. We would definitely recommend Dr. Harsh Shah to anyone looking for an experienced doctor for stomach cancer”
★★★★★
“My father has carcinoma of stomach ,Harsh sir did radical gastrectomy and he is recovering very nicely under Dr.Harsh's observation ,he listen each and every complain calmly and with patience and make patient very comfortable during treatment , during procedure and during stay at hospital. we are satisfied with the treatment and very confident about the fully recovery of disease as we are under treatment of Dr.Harsh & team.Thank you Dr.Harsh & his whole team and staff.”
★★★★★
“Dr Harsh shah's dedication and commitment to his patients health are commendable. He always provides comprehensive explanations and ensures that we understood our treatment plans.Dr harsh shah is best stomach cancer surgeon in Ahmedabad Gujarat. Thank u so much sir for all support and help.”
Moh. Ahsan · Google review
tina parmar · Google review
Haresh Chavda · Google review
જવાબ કોઈ નામવાળા report માંથી centimetre માં આવવો જોઈએ, અંદાજરૂપે નહીં.
આ જ શબ્દોમાં જવાબ માગો. આ સવાલ સૌથી વધારે વાર અધૂરો રહી જાય છે.
Adenocarcinoma અને squamous cell carcinoma ની operation પહેલાંની સારવાર જુદી છે.
જોડાણની દરેક ગાંઠ સારવાર શરૂ થાય એ પહેલાં એ બેઠકમાં જવી જોઈએ.
પેટના પડદા પર રોગ મળે, કે ઉપરની margin સાફ ન થઈ શકે — આ પ્રામાણિક જવાબ છે.
બીજો અભિપ્રાય ત્રણ પરિસ્થિતિમાં ખરેખર કામનો છે: જ્યારે તમને કહેવાયું હોય કે આખું જઠર કાઢવું પડશે પણ કોઈએ તમારો Siewert type કહ્યો ન હોય; જ્યારે સ્થાનિક રીતે ફેલાયેલી ગાંઠમાં કોઈ પણ chemotherapy વગર સીધું operation ગોઠવાતું હોય; અને જ્યારે માત્ર scan જોઈને operation ની ના પાડી દેવાઈ હોય, staging laparoscopy નો વિચાર પણ કર્યા વગર.
એક. Consultation નક્કી કરો. માપ સાથેનો endoscopy report, biopsy ના slide અને block, બધા scan disc પર, અને અત્યારે ચાલતી દવાઓની યાદી સાથે લાવો.
બે. Staging અને તપાસ — contrast scan અને PET-CT, ઉપરની કિનારી અગત્યની હોય ત્યાં surgeon દ્વારા ફરી endoscopy, gas transfer સાથે ફેફસાંની તપાસ, echocardiogram, અને dietitian સાથે પોષણની સમીક્ષા.
ત્રણ. તમારો case tumour board માં જાય છે, અને લેખિત plan પાછો આવે છે — Siewert type, histology, સારવાર chemotherapy થી શરૂ થશે કે chemotherapy સાથે radiotherapy થી, અને પછી કયું operation.
ચાર. Apollo Hospital, ભાટ ખાતે operation — જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં પહેલાં staging laparoscopy, પછી નક્કી કરેલું operation; recovery, ખોરાકની ગોઠવણ અને છાતીની physiotherapy તમારા પરિવારને પહેલેથી સમજાવીને.
પાંચ. લગભગ બે અઠવાડિયે histology ની સમીક્ષા, operation પછીની સારવારનો નિર્ણય, લેખિતમાં dietitian નો plan, અને કાગળ પર લખેલું surveillance નું schedule.
જોડાણના operation નો કોઈ એક આંકડો હોતો નથી, અને જે page એક આંકડો આપે છે એ અંદાજ લગાવે છે. ખર્ચ બદલે છે: કયું operation થયું, છાતી ખોલવી પડી કે minimally invasive રસ્તે થયું, hospital માં કેટલા દિવસ રહેવું પડ્યું, રૂમની category, intensive care ની જરૂર પડી કે નહીં, અને operation પહેલાં-પછી chemotherapy કે radiotherapy આપવી પડી કે નહીં.
દાખલ થતાં પહેલાં office લેખિત estimate તૈયાર કરી આપે છે, જેથી તમારી પાસે વાતચીત નહીં પણ કાગળ હોય. તમારી policy પરવાનગી આપે ત્યાં cashless ની ગોઠવણ થાય છે અને pre-authorisation ના કાગળ તૈયાર કરી અપાય છે. Estimate માં શું સમાયેલું નથી એ પૂછો, અને hospital તથા insurance વચ્ચે મતભેદ થાય તો તમારો સંપર્ક કોણ રહેશે એ પણ.
આ પરિસ્થિતિની બે ખાસ વાત. Operation પહેલાંની સારવાર એટલે મહિનાઓના અંતરે બે અલગ claim — biopsy નો report અને tumour board ની નોંધ સાથે રાખો, કારણ કે એ જ બે કાગળ બંનેને જોડે છે. અને operation વખતે ખોરાક માટેની નળી મૂકવાની હોય તો એ estimate માં દેખાય એવો આગ્રહ રાખો.
એક ડોક્ટરે કહ્યું અન્નનળી કાઢવાની છે, બીજાએ કહ્યું જઠર. સાચું કોણ?
બંને કદાચ જુદા Siewert type માટેનું સાચું operation બતાવી રહ્યા છે. બંનેને પૂછો કે એમણે કયો type નક્કી કર્યો અને કયા માપ પરથી. Type પર સહમતિ થાય એટલે મતભેદ સામાન્ય રીતે ઓગળી જાય છે.
અન્નનળી કાઢી નાખશો તો હું ગળીશ કેવી રીતે?
જઠરમાંથી સાંકડી નળી બનાવીને ઉપર લાવવામાં આવે છે અને એ અન્નનળીની જગ્યા લે છે. ગળવાનું ફરી ચાલુ થાય છે — નાના કોળિયે, અને રાત્રે માથું ઊંચું રાખીને સૂવાનું રહે છે. સાંધો સમય જતાં સાંકડો થાય તો ટૂંકી endoscopic પ્રક્રિયાથી પહોળો કરાય છે.
આ operation robotic રીતે થઈ શકે?
યોગ્ય દર્દીઓમાં હા. આ જગ્યાએ robotic અને laparoscopic બંને રસ્તા વપરાય છે, કારણ કે recovery માં નડતી છાતીની તકલીફો છાતી પહોળી ન ખોલાય ત્યારે ઓછી થાય છે. મોટી ગાંઠ કે radiotherapy પછી સખત થયેલી પેશીઓમાં open operation વધારે સલામત હોઈ શકે, અને Dr Harsh Shah consent વખતે જ કહી દે છે કે એમને શું અપેક્ષા છે.
Chemotherapy operation પછી નહીં, પહેલાં કેમ?
Operation પહેલાં અપાયેલી સારવાર ગાંઠને આજુબાજુની રચનાઓથી દૂર ખેંચે છે, ન દેખાય એવા સૂક્ષ્મ રોગ પર કામ કરે છે, અને operation પછી કરતાં પહેલાં ઘણી સારી રીતે સહન થાય છે. જોડાણના adenocarcinoma માં આ ક્રમે randomised trial માં લાંબું જીવન આપ્યું.
મને ગળવામાં કોઈ તકલીફ નથી. એટલે વહેલું પકડાયું ગણાય?
એવું ભરોસાપાત્ર નથી. ગળવામાં તકલીફ ત્યારે જ શરૂ થાય છે જ્યારે અન્નનળીની પહોળાઈનો સારો એવો ભાગ બંધ થઈ ગયો હોય, એટલે ગળવાનું આરામથી ચાલતું હોય ત્યારે પણ ગાંઠ સારી એવી જામેલી હોઈ શકે. Stage scan અને endoscopy નક્કી કરે છે, લક્ષણો નહીં.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — ગોતા, અમદાવાદ
Consultation, endoscopy અને biopsy report ની સમીક્ષા, બીજો અભિપ્રાય, surveillance.
Google: Dr Harsh Shah · 216 review માંથી 4.89
ગોતા clinic નો રસ્તો
Apollo Hospital — ભાટ, ગાંધીનગર
દાખલ થવું, operation અને hospital માં રહેવાનું.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 17 review માંથી 4.94
Apollo, ભાટ નો રસ્તો
જોડાણ અને અન્નનળીના cancer માટે આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્યપ્રદેશથી દર્દીઓ આવે છે. માપ સાથેનો endoscopy report અને biopsy report appointment પહેલાં મોકલી આપો, જેથી તમે નીકળો એ પહેલાં Siewert type નક્કી થઈ શકે.
આ site પર Dr Harsh Shah ના કામ વિશે વધુ: અન્નનળીના cancer ની સારવાર · જઠરના cancer નું operation · robotic cancer surgery.
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.