Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર
જમણી બાજુના આંતરડાનું cancer લોહી દેખાય એવી રીતે ભાગ્યે જ વહે છે. Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ.
Caecum કે ascending colon ના cancer માટે right hemicolectomy કરાય છે — આંતરડાનો એ ભાગ, અને એની સાથે જોડાયેલો આખો mesentery નો પંખો, એક જ ટુકડામાં કાઢવામાં આવે છે અને લોહીની નળીઓ એના મૂળ પાસેથી કપાય છે. પછી નાનું આંતરડું મોટા આંતરડા સાથે જોડી દેવાય છે, અને આયોજિત operation માં એ જોડાણનો અર્થ લગભગ હંમેશાં એ છે કે થેલી (stoma) લગાવવી પડતી નથી. Operation કેટલું મોટું થશે એ ગાંઠની સાઇઝ નહીં, પણ એની lymph drainage કઈ નળીને અનુસરે છે એ નક્કી કરે છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. અહીંની તાલીમ surgical gastroenterology માં super-specialty તરીકેની છે — આંતરડું, હોજરી, અન્નનળી, liver અને pancreas એ આખી practice છે, એનો કોઈ એક ભાગ નહીં. જમણા આંતરડાના cancer માં સૌથી મોંઘી ભૂલ theatre માં હાથ લપસવાની નથી. એ ભૂલ છે mesentery ને નળીના મૂળ સુધી પહોંચ્યા વગર કાપી નાખવી — એટલે જે lymph nodes કાઢવા માટે આખું operation હતું એ જ અંદર રહી જાય, અને પછી એ કોઈ રીતે સુધારી શકાતું નથી.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Colon Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર · Gota OPD, અમદાવાદ
Google rating 4.89, Gota ના clinic પર 216 reviews માંથી, અને Apollo, Bhat પર 17 reviews માંથી 4.94.
અહીં આવતું દરેક colon cancer, plan આપતાં પહેલાં tumour board માં ચર્ચાય છે. Scan પરનો liver નો પડછાયો, લોહીની ઊણપ, દર્દીની તંદુરસ્તી અને biopsy નો report — આ બધું ત્રણ જુદા corridor માં નહીં પણ એક જ રૂમમાં ચર્ચાય, અને અત્યારે operation કરવું, પહેલાં સારવાર આપવી, કે operation જ ન કરવું — એ નિર્ણય કારણો સાથે લખાય.
Dr Harsh Shah પોતે પહેલા કાપથી છેલ્લા ટાંકા સુધી operation કરે છે, અને team નક્કી હોય છે — એ જ consultant anaesthetist, એ જ assisting surgeon, દરેક colorectal case માટે એ જ theatre staff. જ્યાં operation robotic હોય ત્યાં એ પોતે console પર હોય છે અને બીજા consultant surgeon આખો વખત table પર scrub થયેલા હોય છે. આ જ શબ્દોમાં પૂછો: કાપ કોણ મૂકશે, console પર કોણ હશે, અને જેમણે મને સમજાવીને સહી લીધી એ શરૂથી અંત સુધી theatre માં હશે કે નહીં.
Consent ની વાતચીતમાં જે complication ના આંકડા મૂકવાના હોય એ આ unit ના પોતાના હોય — તમારી ઉંમર, તમારી તંદુરસ્તી અને operation આયોજિત છે કે તાત્કાલિક એ પ્રમાણે ગોઠવીને, રૂબરૂ કહેવાય. કોઈ છપાયેલા series માંથી ઉતારેલો આંકડો નહીં.
જમણું આંતરડું પહોળું હોય છે અને એમાંનો મળ હજી પ્રવાહી હોય છે, એટલે ત્યાંની ગાંઠ કંઈ પણ રોક્યા વગર ઘણી મોટી થઈ શકે છે. એમાંથી લોહી વહે છે, પણ ધીમે અને નજરે ન ચડે એમ — એટલે દેખાતા લોહીને બદલે એ iron-deficiency anaemia બનીને બહાર આવે છે: થાક, દાદર ચડતાં હાંફ, અને ફિક્કાશ જે દર્દી કરતાં ઘરના પહેલાં જુએ છે.
એટલે જ આ નિયમ ઊભો થયો છે — કોઈ પણ પુરુષમાં, કે menopause પછીની કોઈ પણ સ્ત્રીમાં, કારણ વગરની iron-deficiency anaemia એટલે જ્યાં સુધી સાબિત ન થાય ત્યાં સુધી colonoscopy. આવા દર્દીને માત્ર લોહીની ગોળીઓ આપીને, haemoglobin વધ્યું એટલે ત્રણ મહિને ફરી બોલાવવું — જમણા આંતરડાનું cancer આખું વરસ છટકી જવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ એ જ છે. બીજાં લક્ષણો નોંધવા જેવાં: પેટની જમણી બાજુ નીચે હાથમાં આવતો ગઠ્ઠો, કારણ વગર ઘટતું વજન, અને મહિનાથી વધુ ચાલેલો સંડાસનો બદલાયેલો ક્રમ.
જમણી બાજુની ગાંઠો laboratory માં પણ જુદી પડે છે: એમાં mismatch repair ની ખામી વધુ જોવા મળે છે. એ એક જ report પરિવાર માટે Lynch syndrome ની તપાસ ખોલે છે, operation પછી chemotherapy ફાયદો કરશે કે નુકસાન એ કહે છે, અને વધેલા રોગમાં chemotherapy ને બદલે immunotherapy પહેલી સારવાર બનવી જોઈએ કે નહીં એ નક્કી કરે છે — એટલે અહીં એ દરેક specimen પર ફરજિયાત થાય છે.
તારીખ આપતાં પહેલાં ચાર વાત પાકી થાય છે: આખું મોટું આંતરડું જોવાઈ ગયું છે, ગાંઠની જગ્યા નિશાન કરેલી છે, છાતી-પેટ-પેઢુનો contrast CT થઈ ગયો છે, અને scan જે operation સૂચવે છે એ માટે દર્દી તંદુરસ્ત છે. અધૂરી colonoscopy પર બનેલો plan એવો plan છે જે પછીથી પાછો ખેંચવો પડે.
Colonoscopy caecum સુધી પહોંચવી જ જોઈએ, કારણ કે આંતરડામાં બીજી અલગ ગાંઠ એટલી વાર મળે છે કે એ આખું operation બદલી નાખે — અને પહેલું operation થઈ ગયા પછી એ મળે તો બીજું operation કરવું પડે. જ્યાં દૂરબીન બંધ થયેલી ગાંઠમાંથી પસાર ન થાય ત્યાં CT colonography કામ આપે છે, અથવા operation પછી થોડા મહિનામાં બાકીનું આંતરડું colonoscopy થી તપાસાય છે — એ ભૂલાતું નથી. જે ગાંઠ એટલી નાની હોય કે operation વખતે આંગળીએ ન વર્તાય, એને દૂરબીન વખતે જ India ink થી tattoo કરાય છે, જેથી કાઢવાનો ભાગ અંદાજથી નહીં પણ નિશાનથી ઓળખાય.
એની સાથે: પછી સરખાવવા માટે baseline CEA, લોહીની પૂરી તપાસ, કિડની અને liver ના report, albumin, અને પોષણની તપાસ. છ મહિનામાં શરીરના દસમા ભાગ કરતાં વધુ વજન ઘટ્યું હોય, albumin ઓછું હોય, કે અઠવાડિયાથી જરૂરિયાતના અડધા કરતાં ઓછું ખવાતું હોય — આ દરેક વખતે dietitian પાસે મોકલાય છે અને theatre પહેલાં શરીર બાંધવામાં આવે છે, પછી નહીં; અને લોહીની ઊણપ operation પહેલાં જ સુધારાય છે.
નાના આંતરડાનો છેલ્લો ભાગ, caecum, ascending colon અને transverse colon ની જમણી બાજુ — આ બધું એક જ ટુકડામાં કાઢવામાં આવે છે, અને સાથે એ આખી mesentery ની ચાદર જેમાં એમનું લોહી અને lymph nodes રહેલાં છે. Ileocolic અને right colic નળીઓ વચ્ચેથી નહીં પણ મૂળ પાસેથી કપાય છે, કારણ કે જે nodes મહત્ત્વના છે એ એ જ મૂળ પાસે બેઠા હોય છે. પછી નાનું આંતરડું transverse colon સાથે જોડાય છે.
ત્રણ ધોરણોમાં કોઈ બાંધછોડ નથી, અને દર્દીને દરેક વિશે પૂછવાનો હક છે. Mesentery પોતાના પડની અંદર અખંડ કાઢવી, નળીઓ મૂળ પાસેથી બાંધવી — એને complete mesocolic excision કહે છે. Pathologist ને specimen માંથી ઓછામાં ઓછા બાર lymph nodes મળવા જોઈએ; એથી ઓછા મળે તો એને પોતે જ high-risk ગણવામાં આવે છે અને chemotherapy ની સલાહ બદલાય છે. અને ગાંઠની બંને બાજુ સારા આંતરડાની પૂરતી લંબાઈ રાખીને કાપ મુકાય છે.
જ્યાં ગાંઠ બીજા અંગને ચોંટી હોય — પેટની દીવાલ, નાના આંતરડાનો આંટો, duodenum — ત્યાં એ અંગ પણ specimen સાથે એક જ ટુકડામાં કઢાય છે. એને ઉખાડીને છૂટી પાડવામાં આવતી નથી. ચોંટેલી ગાંઠ ઉખાડવી એ એક જ કૃત્ય છે જે પૂરેપૂરું કાઢી શકાય એવા cancer ને એવા cancer માં ફેરવી દે છે જ્યાં ગાંઠ અંદર રહી ગઈ હોય — અને એ ઘડીએ એ જ વધુ સલામત પગલું લાગતું હોય છે.
Colon cancer માટે દૂરબીનથી કરેલું operation માન્ય ધોરણ છે અને આમાંનાં મોટા ભાગનાં operation એ જ રીતે થાય છે; cancer ના પરિણામ open operation જેટલાં જ અને સાજા થવાનું ઝડપી. અનુભવી હાથમાં robotic surgery પણ યોગ્ય વિકલ્પ છે. ખૂબ મોટી ગાંઠ હોય, એક સાથે ઘણાં અંગ કાઢવાનાં હોય, કે પહેલાંનાં operation થી પેટ ચોંટેલું હોય — ત્યાં open operation જ સાચો જવાબ છે, અને એ પસંદ કરવું કે વચ્ચે એમાં ફેરવવું એ તમારા હિતમાં લીધેલો surgical નિર્ણય છે, નિષ્ફળતા નહીં.
| ગાંઠની જગ્યા | Operation | મૂળ પાસેથી કપાતી નળીઓ | દર્દીને શું કહેવાય છે |
|---|---|---|---|
| Caecum કે ascending colon | Right hemicolectomy | Ileocolic અને right colic | જમણી બાજુનું પ્રમાણભૂત operation; બંને છેડા જોડાય છે અને સામાન્ય રીતે થેલીની જરૂર પડતી નથી |
| Hepatic flexure કે transverse colon નો શરૂનો ભાગ | Extended right hemicolectomy | Ileocolic, right colic અને middle colic | આંતરડાનો લાંબો ભાગ, એ જ કારણસર — lymph drainage middle colic નળીને અનુસરે છે |
| બાજુના અંગને ચોંટેલી ગાંઠ | Right hemicolectomy, એ અંગ સાથે એક જ ટુકડામાં | ઉપર મુજબ | જાણીજોઈને મોટું કરેલું operation, કારણ કે બંનેને છૂટાં પાડવાથી cancer અંદર રહી જાય |
| જમણું આંતરડું બંધ થઈને emergency માં આવે | Resection, જોડાણ સામાન્ય રીતે એ જ operation માં | ઉપર મુજબ | તાત્કાલિક operation આયોજિત કરતાં વધુ જોખમી છે; ધ્યેય હજી પણ એક જ operation છે, થેલી નહીં |
આયોજિત right hemicolectomy માં બંને છેડા એ જ operation દરમિયાન જોડી દેવાય છે અને પેટ પર થેલી — stoma — સામાન્ય રીતે લગાવવી પડતી નથી. જમણી અને ડાબી બાજુ વચ્ચેનો આ સાચો ફરક છે: જમણી બાજુ જોડાણ નાના આંતરડા અને મોટા આંતરડા વચ્ચે થાય છે, જે પેઢુમાં ઊંડે કરેલા જોડાણ કરતાં વધુ ભરોસાપાત્ર રીતે રૂઝાય છે.
તો પણ દર વખતે એની સહી લેવાય છે, અને એ ડરીને નહીં પણ ઇરાદાપૂર્વક. જો રુકાવટની ઉપરનું આંતરડું ખૂબ ફૂલેલું હોય, જો કાણું પડ્યું હોય અને પેટ ગંદું થયું હોય, કે દર્દી table પર અસ્થિર હોય — તો જોડાણ કરવું એ જોખમી પસંદગી બને અને હંગામી stoma એ સલામત પસંદગી. જેને આ પહેલેથી સમજાવ્યું હોય, જે stoma nurse ને મળ્યા હોય અને જેની જગ્યા theatre પહેલાં નિશાન કરેલી હોય — એમની સ્થિતિ એવા દર્દી કરતાં સાવ જુદી હોય છે જે જાગીને એવી થેલી જુએ જેની કોઈએ વાત જ કરી ન હતી. આવા સંજોગોમાં મુકાયેલી થેલી મોટે ભાગે હંગામી હોય છે, અને એને પાછી બંધ કરવાની યોજના ઘરે જતાં પહેલાં જ સમજાવાય છે.
સૌથી વધુ મહત્ત્વના સવાલો પૂર્ણતા વિશેના છે — colonoscopy ની, mesentery ની અને pathology report ની. આખું આંતરડું જોવાયા પહેલાં નક્કી કરેલું operation અહીંનો સૌથી અઘરો પાછો વાળવાનો નિર્ણય છે, એટલે પહેલો સવાલ દૂરબીન વિશે છે, surgeon વિશે નહીં.
બીજો અભિપ્રાય લેવાની બે ઘડી છે, અને બંને એવી છે જ્યાં હજી કશું પાછું વાળી શકાય. પહેલી operation પહેલાં — સવાલ એ કે નક્કી કરેલા operation ની હદ ગાંઠ ખરેખર જ્યાં છે એની સાથે બંધબેસે છે કે નહીં. બીજી pathology report પછી — સવાલ એ કે chemotherapy ખરેખર જરૂરી છે કે નહીં, કારણ કે mismatch repair ની ખામીવાળા stage II cancer માં chemotherapy ની સલાહ અપાતી નથી, અને એ ભૂલ સહેલાઈથી થઈ જાય છે. સાથે લાવો: colonoscopy નો report અને photo, biopsy report, CT ની disc (છપાયેલા સારાંશ પર ભરોસો ન રાખો), CEA નો આંકડો, અને ચાલુ દવાઓની યાદી.
★★★★★
“ડૉ હર્ષ શાહ નો સ્વાભાવ ખૂબ જ સરસ છે.તેઓ હમેશા સારી રીત વાત કરે છે .મોટા આંતરડા ના કેન્સર ની સર્જરી એમને કરેલ લી છે. કોઈ પ્રકાર ની તકલીફ નાથી .આપનો અભર.🙏”
— Ismailbhai Shaikh, Google review
★★★★★
“I underwent surgery under the care of Dr. Harsh Shah. The surgery was done very smoothly and successfully. After the surgery, I am able to perform my daily routine work without any problem. He is very caring, skilled, and supportive throughout the treatment. In my opinion, he is the best colon cancer surgeon in Ahmedabad. Highly recommended.”
— Kalabhai Solanki, Google review
★★★★★
“Dr harsh shah had done laproscopic cancer surgery. After surgery now she is fine. Dr harsh shah is very humble and down to earth human being. I once again thanks from the bottom of my heart to him . And highly recommend him as best colon cancer surgeon in Ahmedabad.”
— Gajendra Sharma, Google review
Reviews Google પર જેમ લખાયેલા છે એમ જ, અક્ષરેઅક્ષર મૂક્યા છે — જોડણી અને જગ્યા સુધ્ધાં બદલ્યા વગર.
દૂરબીનથી કરેલા right hemicolectomy પછી સાજા થવાનો ક્રમ જાણીજોઈને ઝડપી રખાય છે: એ જ સાંજે પથારીમાંથી બહાર, શરૂથી જ છૂટથી પ્રવાહી, બીજા દિવસે સામાન્ય ખોરાક, એક દિવસમાં પેશાબની નળી કાઢી નાખવી, દિવસમાં અનેક વાર ચાલવું, અને બધું બરાબર ચાલે તો ચારેક-પાંચેક દિવસમાં ઘરે. આમાં દર્દીને ઉતાવળ કરાવવાની વાત નથી; વહેલું વપરાતું આંતરડું વહેલું ચાલુ થાય છે.
પછી pathology report જ આગળનું બધું નક્કી કરે છે, અને એમાંની ચાર લીટી આખી વાતચીત છે: કેટલા lymph nodes તપાસાયા અને કેટલામાં cancer હતું, કાપની ધાર ચોખ્ખી હતી કે નહીં, mismatch repair નો જવાબ, અને high-risk લક્ષણો — આંતરડાની દીવાલ વીંધતી ગાંઠ, ચેતા કે ઝીણી નળીઓમાં ફેલાવો, કે પહેલેથી પડેલું કાણું. Report તમને રૂબરૂ સમજાવાય છે, અને એ ચાર લીટી આંગળી મૂકીને બતાવાય છે.
જ્યાં chemotherapy ની સલાહ હોય ત્યાં એ operation ના છ થી આઠ અઠવાડિયામાં શરૂ થાય છે, કારણ કે એ પછી ફાયદો માપી શકાય એટલો ઘટે છે — સાજા થવાનું ઝડપી રાખવાનું આ પણ એક કારણ. Node માં cancer હોય પણ બાકીનાં લક્ષણો સારાં હોય એવા દર્દી માટે હવે છ નહીં પણ ત્રણ મહિનાની સારવાર મૂળભૂત ગણાય છે, અને એથી હાથ-પગની ચેતાને થતું નુકસાન ઘણું ઓછું થાય છે. Mismatch repair ની ખામીવાળા stage II cancer માં સાચો જવાબ મોટે ભાગે એ છે કે chemotherapy બિલકુલ નહીં. પછી: શરૂનાં વરસોમાં દર ત્રણ મહિને તપાસ, વજન અને CEA; વચ્ચે વચ્ચે CT; એક વરસે colonoscopy અને પછી વધતા અંતરે; અને જ્યાં ગાંઠ કે કુટુંબનો ઇતિહાસ વારસાગત રોગ તરફ આંગળી ચીંધે ત્યાં genetic counselling.
એક ચોક્કસ આંકડો હોતો નથી, અને તમને જોયા વગર કહેલો આંકડો અટકળ છે. Estimate બદલાય છે room ની category થી, કેટલા દિવસ રોકાવું પડે એનાથી, operation દૂરબીનથી, robotic કે open છે એનાથી, પછી ICU જોઈશે કે નહીં એનાથી, અને admission આયોજિત છે કે emergency એનાથી. દાખલ થતાં પહેલાં લખેલું estimate અપાય છે, અને એમાં શું અંદર છે અને શું બહાર એ office સ્પષ્ટ કહે છે.
Apollo Hospital, Bhat મોટી insurance company અને cashless યોજનાઓ સાથે જોડાયેલી છે, અને pre-authorisation નું કામ office પોતે કરે છે. આયોજન વખતે ત્રણ ખર્ચ નિયમિત રીતે ભુલાય છે: પછી આવનારી chemotherapy; વરસો સુધીની follow-up colonoscopy અને scan; અને જ્યાં થેલી મુકાઈ હોય ત્યાં એ પાછી બંધ થાય ત્યાં સુધીની થેલીઓ. સાથે લાવો: disc પર image, જૂના discharge summary, doses સાથે દવાઓ, insurance card, અને સંપર્ક માટે ઘરનું એક જ માણસ.
આયોજિત operation માં લગભગ નહીં જ — નાનું આંતરડું અને મોટું આંતરડું એ જ બેઠકે જોડી દેવાય છે. તો પણ દર વખતે એની સહી લેવાય છે, કારણ કે રુકાવટ, ગંદકી કે અસ્થિર દર્દીમાં હંગામી થેલી જ સલામત પસંદગી બને છે.
કારણ કે operation ગાંઠથી નહીં, lymph drainage થી નક્કી થાય છે. Nodes લોહીની નળીઓની સાથે બેઠા હોય છે, અને એમને બરાબર કાઢવા એટલે એ નળીઓ જે ભાગને લોહી પહોંચાડે છે એ ભાગ કાઢવો.
પ્રવાહી એ જ દિવસથી અને સામાન્ય ખોરાક બીજા દિવસથી, જેટલું સહન થાય એટલું. કોઈ લાંબું પરેજી-પથ્થર નથી; જે વહેલું ખાય એનું આંતરડું વહેલું ચાલુ થાય છે. ઘરે ગયા પછીનું સૂચન લખીને અપાય છે.
સામાન્ય રીતે operation અનિશ્ચિત મુદત માટે ઠેલવાને બદલે લોહીની ઊણપ પહેલાં સુધારાય છે — ગોળીઓ કામ ન કરે કે સમય ઓછો હોય ત્યાં નસ વાટે iron આપીને. ઊણપ રાખીને operation કરવું અને પછી લોહી ચડાવવું એ બેમાંથી ખરાબ રસ્તો છે.
ક્યારેક. અહીં દરેક specimen પર થતો mismatch repair test વારસાગત રોગ શોધવાનું પહેલું પગથિયું છે, અને જ્યાં એ એ તરફ ઈશારો કરે ત્યાં તમને અને તમારાં સગાંને genetic counselling આપવામાં આવે છે.
દૂરબીનથી થયેલા operation પછી હળવું કામ થોડા અઠવાડિયામાં, અને ભારે ઊંચકવાનું થોડું મોડું — ચોક્કસ સમય તમારા કામ પ્રમાણે રજા વખતે લખીને અપાય છે. Chemotherapy ચાલુ હોય તો એનો ક્રમ પણ એમાં ગણાય છે.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, અમદાવાદ
Consultation, colonoscopy-biopsy-CT ના report જોવા, બીજો અભિપ્રાય, follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માંથી 4.89
Gota clinic નો રસ્તો
Apollo Hospital — Bhat, ગાંધીનગર
દાખલ થવું, operation અને hospital ની સંભાળ.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 17 reviews માંથી 4.94
Apollo, Bhat નો રસ્તો
Colon cancer ના operation માટે દર્દીઓ આખા ગુજરાત, દક્ષિણ રાજસ્થાન અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી અમદાવાદ આવે છે. Colonoscopy અને CT ના report પહેલેથી મોકલો જેથી તમે નીકળો એ પહેલાં વંચાઈ જાય.
Dr Harsh Shah ના GI cancer ના કામ વિશે વધુ: cancer surgery services · colon cancer માં recent advances · colon cancer ના case reports · rectal cancer ની સારવાર · પેટના પડદાના રોગ માટે HIPEC.
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.