Shah's Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre · અમદાવાદ અને ગાંધીનગર
પેટ-આંતરડાના lymphoma માટે surgeon, અમદાવાદ · Gota OPD, અમદાવાદ · Apollo Hospital, Bhat, ગાંધીનગર
“Lymphoma” શબ્દ સાંભળ્યા પછી ઘણા પરિવારો પહેલો સવાલ એ જ પૂછે છે — “હોજરી કે આંતરડું કાઢી નાખવું પડશે?” મોટા ભાગના દર્દીઓમાં જવાબ છે: ના. હોજરી (stomach) કે આંતરડામાંથી શરૂ થતા lymphoma ની સારવાર દવાથી થાય છે — હોજરીના ઘણા શરૂઆતના lymphoma માં પહેલાં H. pylori ની antibiotics, અને બાકીનામાં chemotherapy, ક્યારેક radiotherapy સાથે. Operation એનો ઈલાજ નથી. Surgeon ની જરૂર ફક્ત ચાર કારણે પડે: endoscopy થી tissue ન મળે ત્યારે, અને કાણું પડે, લોહી બંધ ન થાય, કે આંતરડું આખું બંધ થઈ જાય ત્યારે. એવું થાય તો Dr Harsh Shah તે તકલીફ કાબૂમાં લે એટલું નાનામાં નાનું operation કરે છે, અને તરત haemato-oncologist પાસે મોકલે છે, કારણ કે સાચો ઈલાજ chemotherapy છે.
પેટ-આંતરડાના lymphoma માં રોગની સારવાર haemato-oncologist ની જવાબદારી છે. Dr Harsh Shah નાં ત્રણ કામ છે: operation ની જરૂર ન હોય ત્યારે એ સાફ કહેવું, બીજા કોઈ રસ્તે tissue ન મળે ત્યારે diagnosis માટે tissue મેળવવું, અને કાણું, bleeding કે blockage ને કારણે operation કરવું જ પડે ત્યારે Apollo Hospital, Bhat માં એ જાતે કરવું.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre. Super-specialty surgical gastroenterology માં તાલીમ, આ જ વિષયમાં બે વાર ડિગ્રી, અને GI અને cancer surgery નો 18 વર્ષનો અનુભવ. Apollo Hospital, Bhat માં હોજરી અને આંતરડાની emergency ની સારવાર થાય છે, અને પહેલી મુલાકાતથી જ haemato-oncology team સાથે કામ થાય છે — જેથી operation કરવું પડે તો એ સારવારની શરૂઆત બને, આખી સારવાર નહીં.
Dr Harsh Shah
MS, MCh (Surgical Gastroenterology), DrNB (Surgical Gastroenterology)
Gastro & Cancer Surgeon · Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar · Gota OPD, Ahmedabad
Google rating: Gota clinic પર 216 reviews માંથી 4.89, અને Apollo, Bhat પર 18 reviews માંથી 4.94.
આ page lymphoma ના પ્રકારો સમજાવવા માટે નથી. એ એક જ નિર્ણય સમજાવે છે: તમારી સારવારમાં operation નો કોઈ ભાગ છે કે નહીં, અને જે operation ની સલાહ મળી છે એ યોગ્ય છે કે નહીં એ કેવી રીતે પારખવું.
Lymphoma શરીરના રોગપ્રતિકારક કોષો (immune cells) નું cancer છે. હોજરી કે આંતરડામાં એક ગાંઠ રૂપે દેખાય તો પણ એ આખા શરીરના રોગ જેવું વર્તે છે, અને chemotherapy થી ઓગળે છે. પહોળી margin સાથે અંગ કાઢવાથી રોગ પરનો કાબૂ સુધરતો નથી, એટલે એના માટે મોટું cancer operation કે આખી lymph node સફાઈ ક્યારેય નથી થતી.
હોજરી કે આંતરડાના સામાન્ય cancer માં ઊંધું છે — ત્યાં operation જ મુખ્ય સારવાર છે અને margin બહુ મહત્ત્વની છે. આ ફરકને લીધે જ, આંતરડું કાપવાનું નક્કી કરતાં પહેલાં diagnosis પાકું હોવું જોઈએ. નાના આંતરડામાં ગાંઠ દેખાય એટલે “cancer હશે” માનીને સીધું કાઢી નાખવાની સલાહ આપણે ત્યાં હજી ઘણી વાર મળે છે. આ practice એવું નથી કરતી: lymphoma ની શંકા હોય ત્યાં operation ફક્ત tissue માટે કે complication માટે થાય છે.
એટલે જ lymphoma નું staging એની પોતાની Lugano પદ્ધતિથી થાય છે, હોજરી-આંતરડાના cancer વાળી TNM થી નહીં. જે report lymphoma ને TNM stage આપે છે, એ ચૂપચાપ દર્દીને operation ના રસ્તે મૂકી દે છે, જે આ રોગને બંધબેસતો નથી.
ચાર પરિસ્થિતિમાં જ surgeon ની ભૂમિકા આવે: endoscopy છતાં tissue diagnosis ન મળે, કાણું પડે, endoscopy અને radiology team થી bleeding બંધ ન થાય, અને આંતરડું આખું બંધ થઈ જાય ને ખૂલે નહીં. દરેકનું પોતાનું નાનામાં નાનું operation છે.
| કારણ | પહેલાં શું કરાય | જરૂર પડે તો operation |
|---|---|---|
| Diagnosis નથી મળતું: endoscopy ગાંઠ સુધી નથી પહોંચતી, કે biopsy થી પ્રકાર નક્કી નથી થતો | ફરી endoscopy — ઊંડી, ઘણી, મોટી biopsies; જરૂર હોય તો અસામાન્ય fold ની snare biopsy | દૂરબીનથી (keyhole) કે open biopsy, tissue તાજું haematopathologist ને મોકલાય |
| હોજરી કે આંતરડામાં કાણું (perforation) — diagnosis વખતે કે chemotherapy દરમિયાન | Resuscitation, antibiotics અને તાત્કાલિક scan | હોજરી: ટાંકા લઈને કે omentum ના patch થી કાણું બંધ, કે નાનો wedge કાઢવો. નાનું આંતરડું: એ ભાગ કાઢીને છેડા જોડવા |
| ગાંઠમાંથી bleeding | Resuscitation, પછી endoscope થી કાબૂ, પછી angioembolisation — અંદરથી લોહીની નસ બંધ કરવી | બંને નિષ્ફળ જાય તો જ: નાનામાં નાનું operation — નસ પર ટાંકા, નાનો wedge, કે આંતરડાનો ટુકડો |
| આંતરડું બંધ થવું (obstruction) | Diagnosis ખબર હોય અને blockage અધૂરું હોય તો: નાકમાંથી tube, બાટલો, અને chemotherapy શરૂ — ગાંઠ મોટા ભાગે નાની થાય છે | આખું બંધ થયેલું અને ન ખૂલતું હોય તો જ: બંધ ભાગ કાઢવો, મોટું cancer operation નહીં |
હોજરીનો મોટો ભાગ કે આખી હોજરી કાઢવા જેવું મોટું operation ત્યારે જ થાય જ્યારે કાણું કે bleeding બીજી કોઈ નાની રીતે કાબૂમાં ન આવે. દર્દી લાંબું operation સહન કરી શકે એમ ન હોય તો surgeon leak કે bleeding કાબૂમાં લઈ, પેટ થોડા વખત માટે બંધ કરી, ICU માં ખસેડે છે; પૂરું operation પછી થાય છે. એને damage control કહે છે, અને lymphoma માં ઘણી વાર એ જ સલામત રસ્તો હોય છે.
પેટ-આંતરડાના lymphoma ના મોટા ભાગના દર્દીઓની સારવારમાં surgeon ની છરી આવતી જ નથી. H. pylori સાથે જોડાયેલો હોજરીનો શરૂઆતનો lymphoma પહેલાં antibiotics થી સારવાર પામે છે; ઝડપથી વધતા પ્રકારો chemotherapy થી; અને diagnosis ખબર હોય ત્યારે અધૂરું blockage tube, બાટલા અને chemotherapy થી — operation થી નહીં.
હોજરીનો શરૂઆતનો MALT પ્રકારનો lymphoma. લગભગ દરેક stage માં પહેલી સારવાર H. pylori કાઢવા ચાર દવાઓનો course છે — આ દવાઓ એટલે પસંદ થાય છે કે ભારતમાં સામાન્ય antibiotic સામે resistance વધારે જોવા મળે છે. Lymphoma ધીમે ધીમે ઓછો થાય છે. દર વખતે endoscopy અને biopsy નું grading થાય છે, અને સારવાર નિષ્ફળ ગઈ એવું કહેતાં પહેલાં team ઘણા મહિના રાહ જુએ છે. અસર ન થાય તો હોજરી પર radiotherapy અપાય છે, અને હોજરી બચી રહે છે. હોજરી કાઢવી એ આ lymphoma ની સારવાર નથી.
ઝડપથી વધતા lymphoma. Diffuse large B-cell lymphoma ની સારવાર rituximab સાથે chemotherapy થી થાય છે. Burkitt lymphoma માં intensive chemotherapy થોડા દિવસમાં શરૂ કરવી પડે; એને કાપીને કાઢવાનો પ્રયત્ન ફક્ત એ સારવાર મોડી કરે છે. આંતરડાની અંદર ઘણા polyps રૂપે ફેલાયેલો lymphoma આખા શરીરનો રોગ છે, અને મોટું આંતરડું કાઢવાથી એનો ઈલાજ નથી થતો.
Lymphoma આંતરડાની અંદરની સપાટીની નીચે વધે છે, એટલે સપાટી પરથી લીધેલી નાની biopsy એને ઘણી વાર ચૂકી જાય છે. ઊંડી, ઘણી, મોટી biopsies, અને ફક્ત formalin માં નહીં પણ તાજું tissue lab માં મોકલવું — એનાથી diagnosis theatre ને બદલે endoscope થી જ થઈ શકે છે.
Surgeon ને આની ચિંતા એટલે છે કે સારી રીતે લીધેલી biopsy એ એવું operation છે જે કરવું જ નથી પડતું. તાજા tissue થી flow cytometry, immunohistochemistry અને molecular tests થઈ શકે, જે lymphoma નો ચોક્કસ પ્રકાર નક્કી કરે છે — અને પ્રકાર જ આગળનું બધું નક્કી કરે છે. હોજરીના lymphoma માં દરેક દર્દીનો H. pylori test થાય છે. લોહીની તપાસ, ગળા-છાતી-પેટ-pelvis નો CT, અને bone marrow test થી ચિત્ર પૂરું થાય છે; ઝડપથી વધતા પ્રકારોમાં સારવાર પહેલાં PET-CT ઘણો પસંદ કરાય છે — જ્યાં એનું પરિણામ plan બદલે કે પરિવાર ખર્ચ ઉપાડી શકે ત્યાં — અને ન થાય તો એ વાત લખીને રખાય છે.
Endoscope ના બધા રસ્તા નિષ્ફળ જાય ત્યારે જ દૂરબીનથી કે open biopsy ની વાત થાય, અને એ પણ haematopathologist સાથે plan કરીને, જેથી tissue નો એક ટુકડો પણ વેડફાય નહીં.
હોજરી કે આંતરડાની દીવાલ આરપાર વધેલો મોટો lymphoma chemotherapy થી ઓગળે ત્યારે પાછળ કાણું છોડી શકે. આવી ગાંઠો પહેલી cycle પહેલાં tumour board માં નોંધાય છે, અને શરૂઆતની cycles દરમિયાન પેટમાં નવો દુખાવો થાય તો એ જ દિવસે perforation ની શક્યતા તપાસાય છે.
Scan માં ગાંઠ ઝડપથી નાની થતી દેખાય એ lymphoma માટે સારા સમાચાર છે, પણ આંતરડાની દીવાલ માટે એ કોઈ ખાતરી નથી. સારવાર શરૂ થાય એ પહેલાં જ પરિવારને કહેવાય છે કે કયાં લક્ષણમાં તરત hospital આવવું: પેટમાં નવો કે વધતો દુખાવો, પેટ કડક અને દબાવતાં દુખે, તાવ સાથે ધબકારા વધે, ઊલટી, કે કાળો ઝાડો. કાણું વહેલું પકડાય, દર્દી હજી સ્વસ્થ હોય ત્યારે, તો operation નાનું અને વધુ સલામત રહે છે.
મોટો lymphoma તૂટે ત્યારે લોહીમાં કેટલાંક રસાયણો છૂટે છે, જે કિડની પર ભાર લાવી શકે; સારવારના પહેલા દિવસોમાં oncology team લોહીની તપાસથી એના પર નજર રાખે છે.
પેટ-આંતરડાના lymphoma ના દરેક operation ના ત્રણ હેતુ છે: ઓછામાં ઓછું કાઢીને તકલીફ કાબૂમાં લેવી, આખો specimen તાજો, “lymphoma ની શંકા” ની નોંધ સાથે lab માં મોકલવો, અને દર્દી જલદી chemotherapy લઈ શકે એવી સ્થિતિમાં લાવવા.
Emergency માં સામાન્ય ગાંઠ ધારીને પેટ ખોલ્યું હોય અને અંદર મોટી, પોચી ગાંઠ મળે, આંતરડું સાંકડું થવાને બદલે પહોળું થયેલું હોય, કે lymph nodes ધાર્યા કરતાં ઘણી મોટી હોય — તો તરત lymphoma નો વિચાર આવવો જોઈએ. એ વખતે સાચું પગલું છે: complication સંભાળવું, diagnosis માટે પૂરતું tissue લેવું, અને અટકી જવું. એ ઘડીએ કરેલું મોટું operation જોખમ વધારે છે, પરિણામમાં કશું ઉમેરતું નથી.
દરેક પાકા diagnosis વાળા lymphoma ની સારવાર શરૂ થાય એ પહેલાં haemato-oncology team સાથે ચર્ચા થાય છે, અને emergency સિવાયનું કોઈ પણ operation પહેલાં ત્યાં ચર્ચાય છે. Surgeon નો કોઈ ભાગ છે કે નહીં, એ નક્કી કરવામાં આ સાત વાતનું વજન વધારે હોય છે.
★★★★★
“We are very thankful to Dr. Harsh Shah for treating and operating on my father for gastric (stomach) cancer. From the first consultation to the surgery and follow-up, he guided us with great care and explained everything clearly. My father is doing well now, and we are extremely grateful for the treatment and support provided by Dr. Harsh Shah and his team. He is a highly experienced and compassionate doctor. We would definitely recommend Dr. Harsh Shah to anyone looking for an experienced doctor for stomach cancer treatment. Thank you, Doctor, for everything!”
— Moh. Ahsan, Google review
★★★★★
“Met with Dr. Harsh Shah for the consultation of one of my relative. Dr. Harsh Shah is an exceptional surgical oncologist in Ahmedabad. His expertise in treating complex GI cancers like liver, pancreas, and colon cancers is truly remarkable. He explains everything clearly and gives patients full confidence in their treatment. Highly recommended for anyone looking for a skilled and compassionate cancer specialist.”
— Nagesh Patidar, Google review
★★★★★
“We consulted Dr. Harsh Shah for rectal cancer treatment and had a very good experience. He is a very experienced and knowledgeable doctor who explained the treatment process clearly and guided us at every step. His supportive nature and professional approach gave us confidence throughout the treatment. We are grateful for his dedication and the care provided by him and his team. Highly recommended for rectal cancer treatment in Ahmedabad.”
— Mamta Somar, Google review
Reviews Google પર જેમ લખાયા છે એમ જ, મૂળ અંગ્રેજીમાં મૂક્યા છે. આમાંનો એક પણ review lymphoma વિશે નથી — Google પર હજી lymphoma નું નામ લેતો review નથી — એટલે આ ત્રણ Dr Harsh Shah ની cancer સારવાર વિશે સામાન્ય રીતે વાત કરે છે.
Lymphoma ની complication માટેનું operation complication ની સારવાર છે, lymphoma ની નહીં. એટલે બીજા જ દિવસે haemato-oncologist ને operation માં શું મળ્યું એ જણાવાય છે, ખાસ tests થયા છે એની ખાતરી સુધી pathology નો પીછો થાય છે, અને discharge પહેલાં chemotherapy શરૂ કરવાની તારીખ નક્કી થાય છે.
Recovery ના પગથિયાં સામાન્ય છે: સ્થિર હોય તો operation ના દિવસે જ પલંગની બહાર બેસવું, ઘૂંટડા પછી પ્રવાહી, દિવસમાં ઘણી વાર ચાલવું, પેશાબની નળી વહેલી કાઢવી, અને આંતરડું ચાલુ થાય તેમ નરમ ખોરાક. ઘરે જવા માટે: એક દિવસ તાવ નહીં, નરમ ખોરાક પચે, જાતે ચાલી શકે, ગોળીથી દુખાવો કાબૂમાં, અને oncology ની appointment લખીને પાકી. અંદર રહી ગયેલી ગાંઠ સારવાર ન થાય ત્યાં સુધી bleeding નું જોખમ રાખે છે — એટલે એ appointment ઘા જેટલી જ મહત્ત્વની છે.
Lymphoma ના દર્દીમાં emergency operation નાં સાચાં જોખમ છે — peritonitis હોય, chemotherapy ચાલુ હોય, ઉંમર વધુ હોય કે શરીર નબળું હોય ત્યારે વધારે. Dr Harsh Shah consent ની ચર્ચામાં તમારી પોતાની સ્થિતિ પ્રમાણે આંકડા સાથે આ જોખમ સમજાવે છે, અને સાફ કહે છે કે operation complication ની સારવાર કરે છે, રોગની સારવાર chemotherapy કરે છે.
સામાન્ય જોખમ: લોહી ચડાવવું પડે એટલું bleeding, ઘામાં infection, પગ કે ફેફસામાં clot, heart ની તકલીફ, અને anaesthesia સંબંધિત complication. Operation નાં પોતાનાં જોખમ: આંતરડાના જોડાણ કે repair માંથી leak; પેટની અંદર પરુ ભરાવું; આંતરડું ચાલુ થવામાં મોડું; થોડા વખત માટે stoma; ઘા ખૂલી જવો; પછીની chemotherapy દરમિયાન બીજી જગ્યાએ કાણું; અને મોટી ગાંઠમાંથી લોહીમાં રસાયણો છૂટવાં. મૃત્યુનું જોખમ સાચું છે, અને planned diagnostic operation કરતાં peritonitis સાથેના કાણાના emergency operation માં ઘણું વધારે છે; એની ખુલ્લી ચર્ચા થાય છે.
Operation પછી તાવ સાથે ધબકારા વધે, નવો દુખાવો થાય, drain ના પ્રવાહીમાં ફેરફાર દેખાય કે પેશાબ ઓછો થાય — તો એ જ દિવસે તપાસ થાય છે, રાતભર રાહ જોવાતી નથી.
જો lymphoma માટે હોજરી કે આંતરડાનો ભાગ કાઢવાની સલાહ મળી હોય, પણ કાણું, બંધ ન થતું bleeding કે આખું blockage ન હોય — કે tissue diagnosis પાકું થાય એ પહેલાં જ શંકાસ્પદ lymphoma નું operation નક્કી થયું હોય — તો second opinion લેવો યોગ્ય છે.
H. pylori ની સારવાર અજમાવ્યા વગર હોજરીના lymphoma નું operation નક્કી થયું હોય, report માં lymphoma ને TNM stage અપાયો હોય, biopsy ફક્ત સપાટીના નાના ટુકડા હોય અને ફક્ત formalin માં ગઈ હોય, diagnosis ખબર હોવા છતાં અધૂરા blockage નું operation નક્કી થયું હોય, કે Burkitt lymphoma ને “ભાર ઓછો કરવા” કાપવાની વાત થઈ હોય — ત્યારે પણ. તમારા plan સાથે સહમત થતો second opinion વેડફાયેલો નથી; એનાથી કોઈ સવાલ બાકી રાખ્યા વગર સારવાર શરૂ થાય છે.
Dr Harsh Shah આ operations Apollo Hospital, Bhat માં જાતે કરે છે — દૂરબીનથી કે open biopsy, કાણાનું repair, bleeding કે blockage વાળો ભાગ કાઢવો — અને નાનામાં નાના operation પર અટકવાનો નિર્ણય એમનો પોતાનો હોય છે. Chemotherapy શરૂ ન થાય ત્યાં સુધી એ haemato-oncologist ના સંપર્કમાં રહે છે.
ખર્ચ શું જરૂરી છે એના પર આધાર રાખે છે: ફક્ત consultation અને reports ની સમીક્ષા, planned દૂરબીન biopsy, કે emergency operation — એના રોકાણ અને ICU સાથે. Planned operation પહેલાં લેખિત estimate અપાય છે અને એક-એક line સમજાવાય છે; emergency માં દર્દી સ્થિર થાય કે તરત.
Apollo Hospital, Bhat મુખ્ય insurance કંપનીઓ અને cashless schemes સાથે કામ કરે છે, અને pre-authorisation office સીધું સંભાળે છે; emergency માં દાખલ થવાના દિવસે જ request જાય છે. Chemotherapy નો ખર્ચ oncology team અલગથી જણાવે છે.
મોટા ભાગે નહીં. હોજરીનો શરૂઆતનો MALT પ્રકારનો lymphoma પહેલાં H. pylori ની antibiotics થી, અને અસર ન થાય તો radiotherapy થી સારવાર પામે છે — હોજરી બચી રહે છે. ઝડપથી વધતા પ્રકારોમાં chemotherapy અપાય છે. હોજરીનું operation ફક્ત કાણું પડે, કે બીજી કોઈ રીતે bleeding બંધ ન થાય ત્યારે થાય છે.
Routine તરીકે નહીં. ગાંઠ lymphoma હોઈ શકે, જેની સારવાર chemotherapy છે — એટલે શક્ય હોય ત્યાં પહેલાં biopsy. પહેલાં કાઢવું ત્યારે જ યોગ્ય છે જ્યારે આંતરડામાં કાણું હોય કે એ આખું બંધ થઈ ગયું હોય.
ના. Lymphoma એક ગાંઠ રૂપે દેખાય તો પણ આખા શરીરના રોગ જેવું વર્તે છે. Operation પછી પણ chemotherapy જ સાચી સારવાર રહે છે.
દીવાલ આરપાર વધેલા મોટા lymphoma માં, ખાસ કરીને પહેલી cycles માં, થઈ શકે. આવી ગાંઠો સારવાર પહેલાં જ નોંધાય છે, અને chemotherapy દરમિયાન પેટમાં નવો દુખાવો થાય તો એ જ દિવસે તપાસ થાય છે.
Operation એ emergency સંભાળી લીધી. Lymphoma ની સારવાર chemotherapy છે, એટલે સાજા થતાં જ — અઠવાડિયાંમાં નહીં, દિવસોમાં — haemato-oncologist ને બતાવવું જરૂરી છે.
જેટલું નાનું રાખી શકાય એટલું. હોજરીનું કાણું મોટા ભાગે ટાંકા કે patch થી બંધ થાય છે; નાના આંતરડામાં ફક્ત અસરગ્રસ્ત ભાગ કાઢીને જોડાય છે. Lymphoma માટે મોટું cancer operation નથી કરાતું.
Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre — Gota, Ahmedabad
Consultation, reports અને scans નું વાંચન, અને follow-up.
Google: Dr Harsh Shah · 216 reviews માંથી 4.89
Gota clinic નો રસ્તો · +91-63555-64601
Apollo Hospital — Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar.
Google: Dr Harsh Shah – Robotic GI Surgeon · 18 reviews માંથી 4.94
Apollo, Bhat નો રસ્તો · WhatsApp +91-63555-64601
હોજરી અને આંતરડાના cancer ની સારવાર માટે પરિવારો આખા ગુજરાતમાંથી — ગાંધીનગર, મહેસાણા, બનાસકાંઠા, નડિયાદ, આણંદ, ભાવનગર, રાજકોટ, જામનગર અને કચ્છથી — અને દક્ષિણ રાજસ્થાન તથા પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશથી અમદાવાદ આવે છે.
પેટ કે આંતરડામાં lymphoma છે એવું કહેવાયું છે, અને operation ની સલાહ મળી છે? Endoscopy અને biopsy report, immunohistochemistry કે flow cytometry નો report, CT કે PET-CT નો report અને images, અને haemato-oncologist ની નોંધ — appointment પહેલાં મોકલી શકાય, જેથી consultation વખતે એ વાંચેલા જ હોય. સારવાર consultation માં, તપાસ કર્યા પછી જ નક્કી થાય છે. Call +91-63555-64601 · Reports WhatsApp પર પહેલાં મોકલો
Swasth Parivar: twice a month, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.
Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.
